3B labirent

Modeli sürükleyerek döndürün, tekerlek ya da iki parmakla yakınlaştırın. Bir yapıya tıklayınca adı ve kısa açıklaması alttaki kutuda görünür. Sol üstteki küçük figür hastanın o anki pozisyonunu, ok ise yerçekimi yönünü gösterir. “Kemik + zar” görünümünde kemik saydamlaşır ve içindeki zar labirent görünür.

Kendiniz deneyin

Aşağıdaki düğmeler modeli ilgili pozisyona getirir. Her birinde tablodaki açıları ve siyah kürenin (kanalın en alçak noktası) yerini izleyin.

1. Dik oturuş Posterior kanalın en alçak noktası ampullaya yakındır ve kanal, labirentin en alçak bölümüdür: serbest otokonya burada, ampullanın yanında bekler. Anterior kanal ise labirentin en üstündedir.
2. Sağ Dix-Hallpike Sağ posterior kanal düzlemi dikeye yaklaşır ve en alçak nokta ampulladan uzaklaşır: kanalolitiaziste otokonyanın ampulladan uzağa (ampullofugal) kaymasının nedeni budur.
3. Oturuş, baş 30° öne Lateral kanal yere paralel hâle gelir (düzlem–yatay açı 0°’a yaklaşır).
4. Sırtüstü, baş 30° yukarı Lateral kanal dikeye yaklaşır: kalorik testte sıcak ya da soğuk uyaranın endolenfte konveksiyon akımı oluşturabilmesi için gereken pozisyon.
5. Eşleşen düzlemler İki kulak birlikte gösterilir. Sağ anterior ile sol posterior (RALP) ve sol anterior ile sağ posterior (LARP) kanallar aynı renkle ve paralel düzlemlerle görünür; vHIT’te dikey kanallar bu çiftler hâlinde test edilir.

Kemik ve zar labirent

İç kulak, temporal kemiğin petröz bölümünde iç içe iki yapıdan oluşur. Dıştaki kemik labirent perilenf içerir; içindeki zar labirent endolenf dolu kanal ve keselerden oluşur. Kemik labirentin ortasında vestibül yer alır; kanallar arkadan ve üstten, koklea önden ona açılır. Vestibülün lateral duvarındaki oval pencereyi stapes taban plağı kapatır; yuvarlak pencere ise koklea bazal turunun ucunda ikincil timpanik zarla kapalıdır.

Zar labirentte üç yarım daire kanalın her biri bir ucunda ampullayla genişler; ampulladaki krista ampullaris ve kupula açısal ivmeyi algılar. İnsan lateral kanal kanalının eğrilik yarıçapı yaklaşık 3,2 mm, zar kanal lümeninin yarıçapı yaklaşık 0,16 mm’dir. Anterior ve posterior kanalların non-ampuller kolları krus kommunede birleşir. Utrikül vestibülün arka-üst, sakkül ön-alt kısmındadır; sakkül ductus reuniens ile koklear kanala bağlanır, iki keseden çıkan küçük kanallar ise endolenfatik kanalda birleşir.^2,3

Koklea, modiolus çevresinde yaklaşık 2,5–2,75 tur döner; apeksi öne, laterale ve hafif aşağıya bakar. Üst vestibüler sinir anterior ve lateral ampullayı ve utrikülü, alt vestibüler sinir posterior ampullayı ve sakkülü innerve eder; bu ayrım vHIT ve VEMP bulgularının hangi dalın tutulduğunu göstermesini sağlar.^4,6

Kanal düzlemleri ve yerçekimi

Kanal düzlemleri birbirine tam dik değildir ve kafatası düzlemlerine göre eğimlidir. BT ile yapılan ölçümlerde lateral kanal, ön ucu yukarıda olacak biçimde yataydan yaklaşık 20° eğik; dikey kanallar ise sagittal düzlemle yaklaşık 40–50° açı yapar. Modeldeki düzlemler bu ölçümlerin ortalamasıdır.¹

Pozisyonel testlerin mantığı bu geometriye dayanır: test edilen kanalın düzlemi yerçekimi doğrultusuna getirilir ve kanaldaki serbest otokonya en alçak noktaya doğru kayar. Tablodaki “düzlem–yatay açı” 90°’ye yaklaştıkça kanal düzlemi dikeyleşir ve yerçekimi kanal boyunca daha çok etkili olur. Siyah küre kanalın o pozisyondaki en alçak noktasını gösterir; küre ampulladan uzaklaşıyorsa otokonya ampulladan uzağa, yaklaşıyorsa ampullaya doğru hareket eder.

Modelin sınırları

• Kanal düzlemleri, yayları, ampullaların ve krus kommunenin yeri BPPV simülatöründeki ölçülmüş geometriyle aynıdır; kemik yüzeyi bu merkez çizgilerinden hesaplanmıştır. Vestibül, koklea, pencereler ve endolenfatik kese şematiktir.¹
• Zar kanallar görünür olsun diye yaklaşık 1,3 kat kalın çizilmiştir; maküllerin biçimi ve striola gösterilmemiştir. Sinirlerin seyri şematiktir.
• Bireyler arasında kanal açıları birkaç derece ile on derece arasında değişir. Model bir ortalamayı gösterir; klinik karar için kullanılmamalıdır.^1,3
• Model bu site için üretildi; herhangi bir ticari 3B modelden ya da görüntüden kopyalanmadı.

3D labyrinth

Drag to rotate the model; use the wheel or two fingers to zoom. Click a structure to see its name and a short description in the box below. The small figure at the top left shows the patient’s current position, and the arrow shows the direction of gravity. In the “Bone + membranous” view the bone turns translucent and the membranous labyrinth inside it becomes visible.

Try it yourself

The buttons below set the model to the relevant position. In each, watch the angles in the table and the position of the black sphere (the canal’s lowest point).

1. Sitting upright The posterior canal’s lowest point is near its ampulla, and the canal is the lowest part of the labyrinth: free otoconia wait here, next to the ampulla. The anterior canal sits at the top of the labyrinth.
2. Right Dix-Hallpike The right posterior canal plane approaches vertical and the lowest point moves away from the ampulla: this is why otoconia slide away from the ampulla (ampullofugally) in canalolithiasis.
3. Sitting, head 30° down The lateral canal becomes earth-horizontal (the plane-to-horizontal angle approaches 0°).
4. Supine, head up 30° The lateral canal approaches vertical: the position needed for warm or cold irrigation to set up convection in the endolymph during caloric testing.
5. Coplanar pairs Both ears are shown. Right anterior with left posterior (RALP) and left anterior with right posterior (LARP) appear in matching colours and parallel planes; in vHIT the vertical canals are tested in these pairs.

Bony and membranous labyrinth

The inner ear lies in the petrous temporal bone as two nested structures. The outer bony labyrinth contains perilymph; the membranous labyrinth inside it consists of endolymph-filled ducts and sacs. The vestibule sits at the centre of the bony labyrinth; the canals open into it from behind and above, the cochlea from in front. The stapes footplate closes the oval window on the lateral wall of the vestibule; the round window, at the end of the basal cochlear turn, is closed by the secondary tympanic membrane.

In the membranous labyrinth each of the three semicircular ducts widens at one end into an ampulla, where the crista ampullaris and cupula sense angular acceleration. In humans the lateral duct has a radius of curvature of about 3.2 mm and a lumen radius of about 0.16 mm. The non-ampullary limbs of the anterior and posterior canals join in the common crus. The utricle lies in the posterosuperior and the saccule in the anteroinferior vestibule; the saccule connects to the cochlear duct through the ductus reuniens, and small ducts from both sacs join to form the endolymphatic duct.^2,3

The cochlea turns about 2.5–2.75 times around the modiolus; its apex points anteriorly, laterally and slightly downward. The superior vestibular nerve supplies the anterior and lateral ampullae and the utricle, the inferior vestibular nerve the posterior ampulla and the saccule; this split is what lets vHIT and VEMP findings show which division is affected.^4,6

Canal planes and gravity

The canal planes are not exactly orthogonal and are tilted relative to the planes of the skull. CT measurements show the lateral canal tilted about 20° from horizontal with its front end up, and the vertical canals at roughly 40–50° to the sagittal plane. The planes in the model are the mean of these measurements.¹

Positional testing rests on this geometry: the plane of the canal under test is brought into line with gravity, and free otoconia in that canal slide toward its lowest point. As the “plane vs horizontal” angle in the table approaches 90°, the canal plane becomes vertical and gravity acts more fully along the canal. The black sphere marks the canal’s lowest point in that position; if the sphere moves away from the ampulla, otoconia move away from it, and if it moves toward the ampulla, they move toward it.

Limits of the model

• The canal planes and arcs and the positions of the ampullae and common crus are the same measured geometry used in the BPPV simulator; the bony surface is computed from these centre lines. The vestibule, cochlea, windows and endolymphatic sac are schematic.¹
• The membranous ducts are drawn about 1.3 times thicker so that they are visible; the shape of the maculae and the striola are not shown. The course of the nerves is schematic.
• Canal angles vary between individuals by several degrees to around ten degrees. The model shows a mean and should not be used for clinical decisions.^1,3
• The model was built for this site; it is not copied from any commercial 3D model or image.