Odyolojik testler

Muayene ve testlerKoklea, orta kulak, VIII. sinirEtkileşimli laboratuvar · 8 vakaSon gözden geçirme: Ekim 2026

Koklea ve vestibül aynı kemik kapsülü, aynı sıvıları, aynı arteri ve aynı siniri paylaşır. Bu yüzden odyogram, vestibüler hastanın muayenesinin doğal bir parçasıdır: lezyonun tarafını, yerini ve çoğu zaman tanının kendisini gösterir. Odyoloji birimi olan her hastanede bu testler birkaç saat içinde yapılabilir.

Bir bakışta
  • Saf ses odyometrisi kaybın tarafını, derecesini ve tipini; timpanometri ve akustik refleks orta kulağı; OAE dış tüylü hücreleri; ABR sinir ve beyin sapı iletimini; VEMP sakkül ve utrikülü gösterir.1,2,4,16
  • Ménière hastalığı ve süperior semisirküler kanal dehisansı sendromunun Bárány tanı kriterleri odyometrik bulgu içerir: biri alçak ve orta frekans sensörinöral kaybı, diğeri sıfırın altına inen kemik yolu eşiklerini arar.7,18
  • Akut vestibüler sendromda yeni işitme kaybı hastaların yaklaşık sekizde birinde vardır ve bunların yarısından fazlası kaybını fark etmez; tam kayıp santral nedene işaret eden bir kırmızı bayraktır.10
  • İletim tipi görünen bir kayıp her zaman orta kulaktan kaynaklanmaz: normal timpanogram ve korunmuş akustik refleks üçüncü pencereyi düşündürmelidir.3

Neden odyoloji?

Vestibüler hastada odyolojik değerlendirme dört soruya yanıt verir. Kayıp var mı? Hastaların önemli bir kısmı akut dönemde kaybını fark etmez.10 Hangi tarafta? Unilateral kayıp vestibüler bulguların tarafını doğrular. Tipi ne? İletim tipi, sensörinöral, mikst ya da üçüncü pencere örüntüsü farklı hastalıkları gösterir. Yeri neresi? Kayıp kokleada mı (OAE yok), yoksa kokleanın ötesinde mi (OAE var, konuşmayı ayırt etme kötü, ABR gecikmiş)?11,16

Biliyor muydunuz?

Labirent arteri çoğunlukla AICA’dan çıkar ve kollaterali olmayan bir uç arterdir. Bu yüzden iç kulak iskemiye çok duyarlıdır: ardışık 12 AICA infarktının 11’inde sensörinöral işitme kaybı vardı ve 4 hastada işitme ya da denge belirtileri infarkttan günler ile haftalar önce tek başına ortaya çıkmıştı.9

Test rehberi

TestNeyi ölçerVestibüler klinikte ne söyler
Saf ses odyometrisi250–8000 Hz’de hava yolu, 250–4000 Hz’de kemik yolu eşikleri; asimetride maskeleme gerekir1Ménière’de alçak frekans sensörinöral kayıp; üçüncü pencerede alçak frekans hava–kemik aralığı ve sıfırın altında kemik yolu; schwannomda asimetrik kayıp3,7,12
Konuşma odyometrisiKonuşmayı alma eşiği ve konuşmayı ayırt etme yüzdesiAyırt etmenin saf ses eşiklerinin beklettiğinden çok kötü olması ve yüksek şiddette düşmesi (roll-over) retrokoklear lezyonu düşündürür12
TimpanometriOrta kulak geçirgenliği ve basıncı; tip A, As, Ad, B, C2Hava–kemik aralığının orta kulaktan kaynaklanıp kaynaklanmadığını gösterir
Akustik (stapes) refleksVIII. sinir, beyin sapı ve VII. sinirden oluşan refleks arkıOrta kulak hastalığında yoktur, üçüncü pencerede vardır; uyaran tarafında refleksin olmaması retrokoklear lezyonu düşündürebilir3,12
Otoakustik emisyon (OAE)Koklea dış tüylü hücrelerinin işlevi16Koklear kayıpta yoktur; retrokoklear lezyonda korunabilir
İşitsel beyin sapı yanıtı (ABR)İşitme siniri ve beyin sapı iletim zamanlarıVestibüler schwannom için toplam duyarlılık %93,4; 1 cm’den küçük tümörlerde %85,8. Kesin tanı kontrastlı MR ile konur11,12
Elektrokokleografi (ECochG)Sumasyon potansiyeli (SP) ve aksiyon potansiyeli (AP)SP/AP oranının yükselmesi hidropsu destekler ama Ménière tanı kriteri değildir; süperior kanal dehisansında da yükselebilir7,17
cVEMP ve oVEMPcVEMP: sakkül ve alt vestibüler sinir; oVEMP: utrikül ve üst vestibüler sinir4Vestibüler nöritte tutulan dalı gösterir; üçüncü pencerede yanıtlar artar (4 kHz’de bile oVEMP alınabilir), orta kulak hastalığında hava yoluyla yanıt kaybolur3,4,5,6,14
Diyapozon (512 Hz)Weber ve Rinne; yatak başında kaybın tipiHINTS+ muayenesinde yeni sensörinöral kaybı iletim tipinden ayırır; duyarlılığı sınırlıdır, odyometriyle doğrulanmalıdır8,15

Odyoloji laboratuvarı

Sekiz vakada aynı test bataryasını karşılaştırın. Öğrenme modunda yorum ve öğrenme noktaları açıktır; sınav modunda vaka rastgele gelir ve tanıyı siz koyarsınız. Değerler yayımlanmış tipik örüntülere göre eğitim amaçlı oluşturulmuştur; gerçek hasta verisi değildir.

Laboratuvar yükleniyor…

Dört örüntü

ÖrüntüOdyogramTimpanogram ve refleksOAE ve VEMPDüşünülecekler
İletim tipi (orta kulak)Hava–kemik aralığı; kemik yolu normalÇoğunlukla tip B, As ya da C; refleks yokOAE yok; hava yoluyla VEMP yokEfüzyon, buşon, otoskleroz2,3,13
Üçüncü pencereAlçak frekans hava–kemik aralığı; kemik yolu sıfırın altında olabilirTip A; refleks varOAE var; VEMP artmışSüperior kanal dehisansı, genişlemiş vestibüler akuadukt3,5,18
Koklear sensörinöralHava ve kemik yolu birlikte düşükTip A; refleks azalmış duyum düzeyinde var ya da yokOAE yok; VEMP değişkenMénière, labirentit, AICA infarktı, ani işitme kaybı7,8,9
RetrokoklearAsimetrik sensörinöral kayıp; ayırt etme beklenenden kötüTip A; uyaran tarafında refleks yok ya da yükselmişOAE korunabilir; VEMP azalmış olabilirVestibüler schwannom, beyin sapı lezyonu11,12
Kliniğe yansıması

İletim tipi görünen kayıp, normal timpanogram ve korunmuş akustik refleksle birlikteyse stapes cerrahisinden önce durun. Bu üçlü üçüncü pencereyi düşündürür; VEMP ve ince kesitli temporal kemik BT istenmelidir. Bu ayrımın yapılmadığı hastalarda gereksiz orta kulak ameliyatları bildirilmiştir.3

Güncel literatürden

  • 2024 · European Archives of Oto-Rhino-Laryngology · prospektif kesitsel çalışmaAkut vestibüler sendromda yeni işitme kaybı: sık, fark edilmiyor, ama HINTS’i iyileştirmiyorAcil serviste 71 hastanın hepsine odyometri yapıldı. Yeni kayıp %12,7 sıklıktaydı ve hastaların %55’i kaybını fark etmemişti. Odyometrinin HINTS’e eklenmesi inme için doğruluğu artırmadı (%78,9’a karşı %73,2); tam kayıp ise çoğunlukla santral nedenliydi.10
  • 2023 · The Lancet · randomize kontrollü çalışma (ACHIEVE)İşitme rehabilitasyonu ve bilişsel gerileme977 yaşlı katılımcıda işitme cihazıyla yapılan müdahale üç yılda genel bilişsel gerilemeyi tüm grupta azaltmadı; ancak demans riski yüksek alt grupta gerileme belirgin olarak daha yavaştı. Duyusal kaybın bilişle ilişkisi, vestibüler kayıp için de sorulan bir sorudur (bkz. talamus ve korteks).19
  • 2021 · Journal of Vestibular Research · Bárány tanı kriterleriSüperior kanal dehisansı sendromu: odyometri ve VEMP kriterin içindeSıfırın altında alçak frekans kemik yolu eşikleri ve artmış VEMP yanıtları, üçüncü pencereyi gösteren fizyolojik testler olarak tanımlandı.18
  • 2019 · Otolaryngology–Head and Neck Surgery · klinik uygulama kılavuzuAni işitme kaybı kılavuzu güncellendiSensörinöral kaybın iletim tipinden ayrılması, odyometriyle belgelenmesi ve unilateral kayıpta retrokoklear patolojinin araştırılması önerilir.8
  • 2019 · Clinical Neurophysiology Practice · uygulama rehberiVEMP’i doğru kaydetmek ve yorumlamakUyaran, kayıt ve normalizasyon tuzakları; cVEMP ve oVEMP’in nörit, Ménière ve üçüncü pencerede kullanımı.4

Açık sorular

  1. Akut vestibüler sendromda acil serviste odyometri rutin olmalı mı? Tanı doğruluğunu artırmasa da fark edilmeyen kaybı yakalaması tedavi sonuçlarını değiştirir mi?
  2. Yüksek frekans oVEMP ve VEMP eşikleri, süperior kanal dehisansında BT taramasının yerini alabilir ya da gereksiz BT’yi azaltabilir mi?
  3. Ménière hastalığında elektrokokleografi ve MR hidrops görüntülemesi tanı kriterlerine girmeli mi?
  4. İşitme ve vestibüler kaybın birlikte rehabilitasyonu yaşlılarda düşme ve bilişsel gerileme üzerinde ek yarar sağlar mı?
Simülasyonda deneHINTS+ · diyapozon3B hastada parmak sürtme, Weber ve Rinne ile yeni sensörinöral kaybı iletim tipinden ayırın.
Simülatörü aç

Kaynaklar

  1. American Speech-Language-Hearing Association. Guidelines for manual pure-tone threshold audiometry. ASHA; 2005. asha.org
  2. Jerger J. Clinical experience with impedance audiometry. Arch Otolaryngol. 1970;92(4):311–324. PubMed
  3. Merchant SN, Rosowski JJ. Conductive hearing loss caused by third-window lesions of the inner ear. Otol Neurotol. 2008;29(3):282–289. doi:10.1097/mao.0b013e318161ab24
  4. Rosengren SM, Colebatch JG, Young AS, Govender S, Welgampola MS. Vestibular evoked myogenic potentials in practice: methods, pitfalls and clinical applications. Clin Neurophysiol Pract. 2019;4:47–68. doi:10.1016/j.cnp.2019.01.005
  5. Zuniga MG, Janky KL, Nguyen KD, Welgampola MS, Carey JP. Ocular versus cervical VEMPs in the diagnosis of superior semicircular canal dehiscence syndrome. Otol Neurotol. 2013;34(1):121–126. doi:10.1097/MAO.0b013e31827136b0
  6. Manzari L, Burgess AM, McGarvie LA, Curthoys IS. An indicator of probable semicircular canal dehiscence: ocular vestibular evoked myogenic potentials to high frequencies. Otolaryngol Head Neck Surg. 2013;149(1):142–145. PubMed
  7. Lopez-Escamez JA, Carey J, Chung WH, et al. Diagnostic criteria for Menière’s disease. J Vestib Res. 2015;25(1):1–7. PubMed
  8. Chandrasekhar SS, Tsai Do BS, Schwartz SR, et al. Clinical practice guideline: sudden hearing loss (update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2019;161(1 Suppl):S1–S45. doi:10.1177/0194599819859883
  9. Lee H, Sohn SI, Jung DK, et al. Sudden deafness and anterior inferior cerebellar artery infarction. Stroke. 2002;33(12):2807–2812. doi:10.1161/01.STR.0000038692.17290.24
  10. von Werdt M, Korda A, Zamaro E, et al. The acute vestibular syndrome: prevalence of new hearing loss and its diagnostic value. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2024;281(4):1781–1787. doi:10.1007/s00405-023-08296-z
  11. Koors PD, Thacker LR, Coelho DH. ABR in the diagnosis of vestibular schwannomas: a meta-analysis. Am J Otolaryngol. 2013;34(3):195–204. PubMed
  12. Carlson ML, Link MJ. Vestibular schwannomas. N Engl J Med. 2021;384(14):1335–1348. PubMed
  13. Carhart R. Clinical application of bone conduction audiometry. Arch Otolaryngol. 1950;51(6):798–808. PubMed
  14. Strupp M, Bisdorff A, Furman J, et al. Acute unilateral vestibulopathy/vestibular neuritis: diagnostic criteria. J Vestib Res. 2022;32(5):389–406. doi:10.3233/VES-220201
  15. Bagai A, Thavendiranathan P, Detsky AS. Does this patient have hearing impairment? JAMA. 2006;295(4):416–428. doi:10.1001/jama.295.4.416
  16. Kemp DT. Stimulated acoustic emissions from within the human auditory system. J Acoust Soc Am. 1978;64(5):1386–1391. PubMed
  17. Arts HA, Adams ME, Telian SA, El-Kashlan H, Kileny PR. Reversible electrocochleographic abnormalities in superior canal dehiscence. Otol Neurotol. 2009;30(1):79–86. PubMed
  18. Ward BK, van de Berg R, van Rompaey V, et al. Superior semicircular canal dehiscence syndrome: diagnostic criteria consensus document of the committee for the classification of vestibular disorders of the Bárány Society. J Vestib Res. 2021;31(3):131–141. doi:10.3233/VES-200004
  19. Lin FR, Pike JR, Albert MS, et al. Hearing intervention versus health education control to reduce cognitive decline in older adults with hearing loss in the USA (ACHIEVE): a multicentre, randomised controlled trial. Lancet. 2023;402(10404):786–797. doi:10.1016/S0140-6736(23)01406-X