PeriferikTravma · fistül · otoimmünKBB aciliSon gözden geçirme: Ekim 2026
Bazı vestibüler tablolar orta ve iç kulağın yapısal bir sorunundan ya da travmadan kaynaklanır. Bunlar sık değildir, ama tanınmaları önemlidir: çoğunun özgül bir tedavisi vardır ve bir kısmında gecikme işitmenin kalıcı kaybına yol açar.
Bir bakışta
Hafif–orta kafa travması geçiren 117 erişkinin %21’inde 3 ay içinde travmatik BPPV gelişti, çoğu ilk 2 haftada. Travma sonrası BPPV daha sık lateral, bilateral ya da çok kanallıdır.1
Otik kapsülü tutan temporal kemik kırıklarında sensörinöral işitme kaybı 25 kat, fasiyal sinir hasarı 5 kat, BOS sızıntısı 8 kat daha sık bildirildi.2
Perilenf fistülünde fistül testinin duyarlılığı %0–77 arasında değişir; cerrahi onarımdan sonra vestibüler belirtiler %80–95, işitme %20–49 oranında düzeldi.3
582 kolesteatom ameliyatında labirent fistülü %5,7 oranındaydı; çoğu lateral kanaldaydı ve fistül testi yalnızca %42’sinde pozitifti.4
Haftalar içinde hızla ilerleyen bilateral sensörinöral işitme kaybı otoimmün iç kulak hastalığını düşündürür.5
Baş dönmesi, dengesizlik ya da hareketle gelen yakınması olan her travma hastası, whiplash yaralanması ve yüz travması sonrası da dahil, BPPV açısından taranmalıdır. Yalnız posterior kanal değil, tüm kanallar Dix-Hallpike ve supine roll ile test edilmelidir.1
Başarılı repozisyondan sonra yakınma sürüyorsa eşlik eden santral ya da periferik vestibüler neden aranmalı ve vestibüler rehabilitasyon düşünülmelidir.1
Geleneksel uzunlamasına–enine sınıflama komplikasyonları öngörmezken, otik kapsülün tutulup tutulmadığına dayanan sınıflama öngörür. Otik kapsülü tutan kırıklarda, tutmayanlara göre fasiyal sinir hasarı 5 kat, sensörinöral işitme kaybı 25 kat, BOS otoresi 8 kat daha sık bulundu (30 olguluk retrospektif seri).2
Değerlendirme: ince kesit temporal kemik BT, fasiyal sinir muayenesi, odyometri (iletim ya da sensörinöral kayıp) ve vestibüler muayene. Kırık sonrası vertigoda BPPV ve perilenf fistülü de akla gelmelidir.1,3
Perilenf fistülü
Perilenf dolu iç kulak ile orta kulak, mastoid ya da kafa içi arasında anormal bağlantıdır. Nedenler: künt ya da delici travma, barotravma, cerrahi (stapedotomilerin yaklaşık %1’i), konjenital anomaliler ve öncesinde olay olmayan (idiyopatik) olgular.3
Başlık
Bilgi
Belirtiler
Çoğunlukla akut başlayan tek taraflı ani işitme kaybı, tinnitus, vertigo, kulak dolgunluğu ve dengesizlik; dolgunluk en duyarlı belirti olabilir.3
Bir Türk serisinde 582 kolesteatom mastoid ameliyatının 33’ünde (%5,7) labirent fistülü vardı; literatürde %3–12 bildirilir. Fistüllerin %76’sı yalnız lateral kanaldaydı.4
Fistül testi yalnızca 14 hastada (%42) pozitifti; negatif test fistülü dışlamaz.4
BT fistülü 33 hastanın 11’inde ameliyat öncesi gösterdi; büyük fistülleri daha iyi yakaladı (5’te 4).4
İşitme: 33 hastanın 24’ünde aynı aralıkta kaldı, 8’inde kemik yolu kötüleşti, 2’sinde ameliyat sonrası total kayıp gelişti; büyük fistüller daha kötü işitme sonucuyla ilişkiliydi.4
Klasik tanım: 3–90 gün içinde ilerleyen, steroide yanıt veren bilateral sensörinöral işitme kaybı. Birçok sistemik otoimmün hastalık hızla ilerleyen bilateral kayıp ve vestibüler belirtilerle ilişkili olabilir.5
Cogan sendromu: interstisyel keratit ile odyovestibüler bozukluğun (Ménière benzeri ataklar ve sensörinöral kayıp) birlikteliği; tipik olmayan formda başka göz inflamasyonları görülür. Sistemik vaskülit %15–21, aort kökü vasküliti yaklaşık %10 oranında eşlik eder.5
Tedavi: yüksek doz kortikosteroid ilk basamaktır; yanıtsızlıkta metotreksat, siklofosfamid, azatiyoprin ya da siklosporin, giderek artan sıklıkta TNF-α inhibitörleri kullanılır.5
Seyir: tedaviye rağmen hastaların yaklaşık yarısında kalıcı bilateral ileri işitme kaybı gelişebilir; bu durumda erken koklear implant önerilir.5
Ménière’i taklit edenler
Otosifiliz, nöroborreliyoz ve otoimmün iç kulak hastalığı Ménière hastalığını taklit edebilir; bilateral ya da hızlı ilerleyen kayıpta sifiliz serolojisi ve otoimmün belirteçler istenir. Başlangıçtan itibaren eşzamanlı bilateral kayıp otoimmün iç kulak hastalığını düşündürür.6
PeripheralTrauma · fistula · autoimmuneENT emergencyLast reviewed: October 2026
Some vestibular presentations arise from a structural problem of the middle or inner ear or from trauma. They are not common, but recognising them matters: most have a specific treatment, and in some, delay leads to permanent hearing loss.
At a glance
Of 117 adults with minimal-to-moderate head injury, 21% developed traumatic BPPV within 3 months, mostly in the first 2 weeks. Post-traumatic BPPV more often involves the lateral canal, both sides or several canals.1
In otic capsule-violating temporal bone fractures, sensorineural hearing loss was reported 25 times, facial nerve injury 5 times and CSF leak 8 times more often.2
In perilymphatic fistula the sensitivity of the fistula test ranges from 0% to 77%; after surgical repair vestibular symptoms improved in 80–95% and hearing in 20–49%.3
In 582 cholesteatoma operations a labyrinthine fistula was present in 5.7%; most were in the lateral canal, and the fistula test was positive in only 42%.4
Bilateral sensorineural hearing loss progressing over weeks suggests autoimmune inner ear disease.5
Every trauma patient with dizziness, imbalance or motion-provoked symptoms, including after whiplash and facial injury, should be screened for BPPV. All canals, not only the posterior canal, should be tested with Dix-Hallpike and supine roll.1
If symptoms persist after successful repositioning, look for a coexisting central or peripheral vestibular cause and consider vestibular rehabilitation.1
The traditional longitudinal–transverse classification does not predict complications, whereas a classification based on otic capsule involvement does. Compared with otic capsule-sparing fractures, otic capsule-violating fractures had facial nerve injury 5 times, sensorineural hearing loss 25 times and CSF otorrhoea 8 times more often (retrospective series of 30 cases).2
Assessment: thin-section temporal bone CT, facial nerve examination, audiometry (conductive or sensorineural loss) and vestibular examination. In vertigo after a fracture, also consider BPPV and perilymphatic fistula.1,3
Perilymphatic fistula
An abnormal communication between the perilymph-filled inner ear and the middle ear, mastoid or intracranial space. Causes: blunt or penetrating trauma, barotrauma, surgery (about 1% of stapedotomies), congenital anomalies and cases without an antecedent event (idiopathic).3
Topic
Information
Symptoms
Usually acute unilateral sudden hearing loss, tinnitus, vertigo, aural fullness and imbalance; fullness may be the most sensitive symptom.3
A test for the perilymph-specific cochlin-tomoprotein (CTP) was approved in Japan in 2020; it is not in clinical use worldwide.3
Imaging
High-resolution CT sensitivity above 80%; pneumolabyrinth and fluid in the round window niche are the main signs.3
Treatment
Avoiding activities that raise intracranial and inner ear pressure; in refractory cases grafting of the oval and round windows. After surgery vestibular symptoms improved in 80–95% and hearing in 20–49%.3
In a Turkish series, 33 of 582 cholesteatoma mastoid operations (5.7%) had a labyrinthine fistula; the literature reports 3–12%. 76% of fistulas were in the lateral canal only.4
Fistula test was positive in only 14 patients (42%); a negative test does not exclude a fistula.4
CT showed the fistula before surgery in 11 of 33 patients and detected large fistulas better (4 of 5).4
Hearing: stayed in the same range in 24 of 33, bone conduction worsened in 8, and 2 developed total loss after surgery; large fistulas were associated with worse hearing outcomes.4
Classic definition: bilateral sensorineural hearing loss progressing over 3–90 days and responding to steroids. Many systemic autoimmune diseases can be associated with rapidly progressive bilateral loss and vestibular symptoms.5
Cogan syndrome: interstitial keratitis with audiovestibular dysfunction (Ménière-like attacks and sensorineural loss); the atypical form has other ocular inflammation. Systemic vasculitis occurs in 15–21% and aortic root vasculitis in about 10%.5
Treatment: high-dose corticosteroids first; if no response, methotrexate, cyclophosphamide, azathioprine or ciclosporin, and increasingly TNF-α inhibitors.5
Course: about half may develop permanent bilateral profound hearing loss despite treatment; early cochlear implantation is then recommended.5
Ménière mimics
Otosyphilis, neuroborreliosis and autoimmune inner ear disease can mimic Ménière’s disease; in bilateral or rapidly progressive loss, request syphilis serology and autoimmune markers. Simultaneous bilateral loss from onset suggests autoimmune inner ear disease.6
Kong TH, Seo YJ. Post-traumatic benign paroxysmal positional vertigo: mechanisms, clinical phenotypes, and a structured clinical pathway for management. Front Neurol. 2026;17:1784282. doi:10.3389/fneur.2026.1784282
Little SC, Kesser BW. Radiographic classification of temporal bone fractures: clinical predictability using a new system. Arch Otolaryngol Head Neck Surg. 2006;132(12):1300–1304. PubMed
Sarna B, Abouzari M, Merna C, Jamshidi S, Saber T, Djalilian HR. Perilymphatic fistula: a review of classification, etiology, diagnosis, and treatment. Front Neurol. 2020;11. doi:10.3389/fneur.2020.01046
Sari M, Baglam T, Ozturk O, Batman C. Labyrinthine fistula secondary to cholesteatomatous chronic otitis media. J Int Adv Otol. 2010;6(1):18–24. PubMed
Shamriz O, Tal Y, Gross M. Autoimmune inner ear disease: immune biomarkers, audiovestibular aspects, and therapeutic modalities of Cogan’s syndrome. J Immunol Res. 2018;2018:1498640. doi:10.1155/2018/1498640
Lopez-Escamez JA, Carey J, Chung WH, et al. Diagnostic criteria for Menière’s disease. J Vestib Res. 2015;25(1):1–7. doi:10.3233/VES-150549