Labirentit ve ani işitme kaybı

Akut vestibüler sendrom + işitme kaybıAAO-HNS kılavuzu 2019Acil KBBSon gözden geçirme: Ekim 2026

Akut vertigoya aynı kulakta yeni bir işitme kaybı eşlik ediyorsa tablo vestibüler nörit değildir; labirentin tamamı (koklea ve vestibüler organlar) ya da kanlanması tutulmuştur. Bu hastalar hem ani işitme kaybı gibi zamanla yarışan bir tedavi, hem de labirent infarktı olasılığı nedeniyle dikkatli değerlendirme gerektirir.1,2,3

Bir bakışta
  • Ani sensörinöral işitme kaybı: 72 saat içinde gelişen, ardışık 3 frekansta en az 30 dB’lik sensörinöral kayıp.1
  • Bárány Society’nin akut unilateral vestibülopati kriterlerinde eşlik eden işitme kaybı dışlama ölçütüdür; işitme kaybı + akut vertigo labirentit ya da labirent tutulumu olarak değerlendirilir.2
  • AICA infarktı labirent infarktıyla başlayabilir; bir seride hastaların %31’inde işitme belirtileri diğer belirtilerden 1–10 gün önce ortaya çıktı.4
  • Rutin BT ve laboratuvar istenmez; işitme kaybı en kısa sürede odyometriyle doğrulanır ve retrokoklear patoloji MR ya da ABR ile araştırılır.1
  • Kortikosteroid ilk 2 hafta içinde önerilebilir; tam düzelmeyen hastaya 2–6 hafta arasında intratimpanik steroid önerilir.1
  • Vertigo eşlik eden ani işitme kaybında düzelme oranı daha düşüktür (%42 ve %60).5

Tanımlar

TabloÖzellik
Ani sensörinöral işitme kaybı (ASNİK)72 saat içinde gelişen sensörinöral işitme kaybı. İdiyopatik ani işitme kaybı: ardışık 3 frekansta ≥30 dB kayıp ve tüm değerlendirmeye rağmen bulunamayan neden (olguların çoğu).1
Viral (seröz) labirentitAni işitme kaybı ve akut vestibüler sendrom birlikte; çoğunlukla viral ya da inflamatuvar olduğu düşünülür. Klinik olarak idiyopatik ani işitme kaybı + vertigo ile örtüşür.1,2
Bakteriyel (süpüratif) labirentitAkut ya da kronik otit, kolesteatom veya menenjit zemininde; ateş, kulak akıntısı, ileri ve çoğunlukla kalıcı işitme kaybı. Acil KBB ve gerekirse nöroloji/enfeksiyon değerlendirmesi gerektirir.
Labirent infarktıAnterior inferior serebellar arter (AICA) ya da internal oditor arter dolaşım bozukluğu. Tek başına olabilir ya da AICA infarktının öncüsü olabilir.3,4

Bakteriyel menenjit sonrası gelişen ileri işitme kaybında koklea kemikleşebileceği için koklear implant değerlendirmesi geciktirilmemelidir.

Ayırıcı tanı

Vestibüler nöritLabirentit / ani işitme kaybı + vertigoLabirent ya da AICA infarktı
İşitmeNormal (yeni kayıp yok)Aynı tarafta ani sensörinöral kayıpAynı tarafta ani kayıp; öncesinde kısa işitme atakları olabilir
Head impulse testiPatolojik (lezyon tarafı)Patolojik olabilirPatolojik olabilir; bu yüzden tek başına güven vermez
NistagmusTek yönlü, horizontal-torsiyonelTek yönlü, horizontal-torsiyonelPeriferik görünebilir; yön değiştiren, vertikal nistagmus santral lehine
DiğerSkew yokKulak bulguları (otit) aranırVasküler risk faktörleri; fasiyal güçsüzlük, ataksi, dismetri, duyu bulguları

HINTS muayenesine yeni işitme kaybının sorgulanması eklendiğinde (“HINTS plus”) AICA infarktı yakalanabilir: periferik görünümlü bir HINTS ile birlikte yeni tek taraflı işitme kaybı santral (vasküler) neden açısından uyarıcıdır.6,3

Yatak başı muayene: HINTS → · Vasküler vertigo → · Vestibüler nörit →

Ramsay Hunt sendromu (herpes zoster otikus)

Varisella zoster virüsünün genikülat gangliyonda yeniden etkinleşmesiyle ortaya çıkar. Dar tanımı periferik fasiyal paralizi ile kulakta (zoster otikus) ya da ağızda veziküler döküntünün birlikteliğidir; Hunt’ın kendisi tinnitus, işitme kaybı, bulantı, vertigo ve nistagmusu da tanımlamıştı. Sekizinci sinirin fasiyal kanaldaki genikülat gangliyona komşuluğu bu tutulumu açıklar.8

  • Vestibüler tablo nöritten daha yaygın olabilir: 2025 tarihli bir vHIT çalışmasında (23 Ramsay Hunt, 44 vestibüler nörit, 70 vertigolu ani işitme kaybı hastası) Ramsay Hunt’ta en sık örüntü üç kanalın birlikte tutulmasıydı; hem süperior hem inferior vestibüler sinir etkilenmişti. Nöritte en sık yalnız lateral kanal, ani işitme kaybında yalnız posterior kanal tutulmuştu.10
  • Döküntü gecikebilir ya da hiç olmayabilir: tek prospektif çalışmada hastaların %14’ünde veziküller fasiyal güçsüzlük başladıktan sonra çıktı. Döküntüsüz olgularda (zoster sine herpete) VZV antikor yükselmesi ya da VZV DNA’sı gösterilebilir; bu yüzden bazı “Bell paralizileri” aslında döküntüsüz Ramsay Hunt’tır.8
  • Prognoz: fasiyal paralizi başlangıçta Bell paralizisinden daha ağırdır ve tam düzelme olasılığı daha düşüktür.8
  • Tedavi: erken (ilk 7 gün içinde) asiklovir ya da famsiklovir ile prednizon önerilir. Ancak Cochrane derlemesi antiviral tedavinin yararını gösteren kanıt bulamadı: yalnız 15 hastalık, düşük kaliteli tek bir randomize çalışma vardı. Kanıt yokluğu etkisizlik kanıtı değildir; karar olası yarar ve yan etkiler tartılarak verilir. Vestibüler kayıpta rehabilitasyon nöritteki ilkelerle yapılır.8,9
Kliniğe yansıması

Akut vertigo ile gelen hastada aurikulaya, dış kulak yoluna ve ağız içine bakmak, yüz simetrisini değerlendirmek birkaç saniye sürer. Fasiyal güçsüzlük ile akut vestibüler sendromun birlikteliği Ramsay Hunt’ı düşündürür; ama fasiyal güçsüzlük beyin sapı inmesinde de olabilir, bu yüzden HINTS ve diğer nörolojik bulgular yine değerlendirilir.8 Vestibüler nörit →

Değerlendirme (AAO-HNS 2019)

AdımÖneri
İlk muayeneİletim tipi kaybı (buşon, effüzyon) sensörinöral kayıptan ayır; diyapozon testleri yardımcıdır. Bilateral kayıp, tekrarlayan ataklar ya da nörolojik bulgu gibi altta yatan hastalık düşündüren durumları sorgula.1
Görüntülemeİlk değerlendirmede rutin BT istenmez.1
OdyometriTanıyı doğrulamak için en kısa sürede, mümkünse ilk 14 gün içinde.1
LaboratuvarRutin laboratuvar testleri önerilmez.1
Retrokoklear değerlendirmeMR ya da (MR yapılamıyorsa) ABR ile retrokoklear patoloji araştırılır.1
Vestibüler değerlendirmeVertigosu olan hastada HINTS ve nörolojik muayene; santral bulgu varsa acil görüntüleme.6,3

Vestibüler schwannom → · Odyoloji →

Tedavi

YaklaşımKılavuz önerisi
Sistemik kortikosteroidİlk tedavi olarak, başlangıçtan sonraki 2 hafta içinde önerilebilir (seçenek); yararlar ve yan etkiler hastayla konuşulur.1
Hiperbarik oksijenBaşlangıçtan sonraki 2 hafta içinde steroidle birlikte ilk tedavi olarak, ya da 1 ay içinde kurtarma tedavisi olarak önerilebilir.1
İntratimpanik steroidBaşlangıçtan 2–6 hafta sonra tam düzelme yoksa kurtarma tedavisi olarak önerilir.1
Rutin önerilmeyenlerAntiviraller, trombolitikler, vazodilatörler, vazoaktif maddeler ve antioksidanlar.1
Vestibüler belirtilerVestibüler supresanlar yalnızca ilk günlerde kısa süreli; ardından erken mobilizasyon ve vestibüler rehabilitasyon.7
Bakteriyel labirentitAltta yatan otit/kolesteatom ya da menenjitin tedavisi; antibiyotik ve gerekirse cerrahi.

Vestibüler rehabilitasyon →

Prognoz ve izlem

  • 10 çalışmada 4.814 hastanın meta-analizinde düzelme oranı vertigo olanlarda %42,1, olmayanlarda %60,3 idi; vertigo daha kötü işitme sonucunun göstergesidir.5
  • Tedaviden sonraki 6 ay içinde kontrol odyometrisi yapılır; kalıcı kayıpta işitme cihazı, CROS sistemleri ya da koklear implant konuşulur.1
  • Vestibüler kayıp kalırsa kompanzasyon vestibüler rehabilitasyonla desteklenir; yeni nörolojik belirti ya da ilerleyici işitme kaybı yeniden değerlendirme gerektirir.7,1

Kaynaklar

  1. Chandrasekhar SS, Tsai Do BS, Schwartz SR, et al. Clinical practice guideline: sudden hearing loss (update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2019;161(1 Suppl):S1–S45. doi:10.1177/0194599819859885
  2. Strupp M, Bisdorff A, Furman J, et al. Acute unilateral vestibulopathy/vestibular neuritis: diagnostic criteria. Consensus document of the committee for the classification of vestibular disorders of the Bárány Society. J Vestib Res. 2022;32(5):389–406. doi:10.3233/VES-220201
  3. Kim JS, Newman-Toker DE, Kerber KA, et al. Vascular vertigo and dizziness: diagnostic criteria. J Vestib Res. 2022;32(3):205–222. doi:10.3233/VES-210169
  4. Lee H, Cho YW. Auditory disturbance as a prodrome of anterior inferior cerebellar artery infarction. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2003;74(12):1644–1648. PubMed
  5. Yu H, Li H. Association of vertigo with hearing outcomes in patients with sudden sensorineural hearing loss. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg. 2018;144(8):677–683. PubMed
  6. Kattah JC, Talkad AV, Wang DZ, Hsieh YH, Newman-Toker DE. HINTS to diagnose stroke in the acute vestibular syndrome: three-step bedside oculomotor examination more sensitive than early MRI diffusion-weighted imaging. Stroke. 2009;40(11):3504–3510. doi:10.1161/STROKEAHA.109.551234
  7. Hall CD, Herdman SJ, Whitney SL, et al. Vestibular rehabilitation for peripheral vestibular hypofunction: an updated clinical practice guideline. J Neurol Phys Ther. 2022;46(2):118–177. PubMed
  8. Sweeney CJ, Gilden DH. Ramsay Hunt syndrome. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2001;71(2):149–154. doi:10.1136/jnnp.71.2.149
  9. Uscategui T, Dorée C, Chamberlain IJ, Burton MJ. Antiviral therapy for Ramsay Hunt syndrome (herpes zoster oticus with facial palsy) in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2008;(4):CD006851. doi:10.1002/14651858.CD006851.pub2
  10. Liu Y, Chen X, Shen X, et al. Comparison of vHIT deficits with Ramsay Hunt syndrome with dizziness, vestibular neuritis, and idiopathic sudden sensorineural hearing loss with vertigo. J Vestib Res. 2025;35(3):121–131. PubMed