MuayeneAdım adım teknikBárány 2019 · HINTSSon gözden geçirme: Ekim 2026
Baş dönmesi olan hastada tanının çoğu öykü ve on dakikalık bir yatak başı muayeneyle konur. Bu sayfa her testi nasıl yapacağınızı, normalde ne göreceğinizi ve anormal bulgunun ne anlama geldiğini özetler.
Bir bakışta
Muayene, öyküden çıkan sendroma göre seçilir: akut sürekli vertigoda HINTS, pozisyonel ataklarda pozisyonel testler, kronik dengesizlikte head impulse testi ve postür testleri öne çıkar.1,2
Nistagmus fiksasyonla ve fiksasyonsuz (Frenzel gözlüğü ya da video-okülografi) ayrı ayrı değerlendirilmelidir; periferik nistagmus fiksasyonla baskılanır.1
Akut vestibüler sendromda deneyimli bir muayenecinin uyguladığı HINTS, inmeyi ilk 48 saatteki difüzyon MR’den daha duyarlı saptamıştır.2
Head impulse testi tek bir semisirküler kanalın yüksek frekanslı işlevini ölçer; normal olması tüm labirentin normal olduğu anlamına gelmez.3,4
Romberg ve Fukuda gibi postür testleri tek başına tarafı göstermez; bulguları göz hareketleriyle birlikte yorumlayın.7,8
Önerilen sıra
Spontan nistagmus: önce fiksasyonla, sonra fiksasyonsuz.
Bakış nistagmusu (sağ, sol, yukarı, aşağı).
Smooth pursuit ve sakkadlar.
Alternan örtme testi (skew sapması).
Head impulse testi; gerekiyorsa head shaking testi.
Pozisyonel testler: Dix-Hallpike, supine roll, baş askı.
Dinamik görme keskinliği.
Postür ve yürüme: Romberg (sert zeminde ve köpükte), tandem yürüme, Fukuda adım testi.
Pozisyonel testler bulantıyı artırabildiği için muayenenin sonuna doğru yapılması pratikte kolaylık sağlar.
Göz hareketleri
Spontan nistagmus
Nasıl yapılır
Hasta düz karşıya, uzaktaki bir noktaya bakar. Sonra fiksasyonu kaldırın: Frenzel gözlüğü, video-okülografi ya da oftalmoskopla bir gözün fundusuna bakarken öbür gözü kapatın.
Normal
Nistagmus yok; fiksasyonsuz koşulda birkaç °/sn’yi aşmayan hafif kayma olabilir.
Anormal bulgu ve anlamı
Yatay-torsiyonel, yönü sabit, fiksasyonla baskılanan nistagmus periferik; saf dikey, saf torsiyonel ya da fiksasyonla baskılanmayan nistagmus santral nedeni düşündürür.1
Dikkat
Fundoskopide görülen yatay ve dikey yön, gerçek göz hareketinin tersidir.8
Hastanın gözlerini yaklaşık 20–30° sağa, sola, yukarı ve aşağı çevirmesini isteyin; her konumda birkaç saniye bekleyin. Uç bakışa gitmeyin.
Normal
Nistagmus yok; uç bakışta birkaç atımlık, simetrik, düşük genlikli nistagmus fizyolojiktir.
Anormal bulgu ve anlamı
Periferik nistagmus Alexander yasasına uyar: yönü değişmez, hızlı faz yönüne bakışta artar. Bakış yönüne vuran ve yön değiştiren nistagmus bakış tutma bozukluğunu (serebellum, beyin sapı, ilaç) gösterir.1,8
Dikkat
Akut vestibüler sendromda yön değiştiren bakış nistagmusu santral bir HINTS bulgusudur.2
Smooth pursuit
Nasıl yapılır
Hastanın başını sabit tutun; parmağınızı yaklaşık 40–50 cm uzaklıkta, yavaşça (saniyede 20–30° kadar) yatay ve dikey hareket ettirin.
Normal
Göz hedefi kesintisiz, düzgün izler.
Anormal bulgu ve anlamı
İzlemeyi düzeltici sakkadlarla kesintiye uğrayan “basamaklı” izleme serebellar ya da beyin sapı bozukluğunu düşündürür; ancak yaşla, ilaçla ve dikkatsizlikle de bozulur.8
Dikkat
Unilateral bozukluk daha anlamlıdır.
Sakkadlar
Nasıl yapılır
İki hedef (örneğin sizin burnunuz ve parmağınız) arasında hızlıca bakmasını isteyin; yatay ve dikey düzlemde.
Normal
Hızlı, hedefi tek hamlede yakalayan sakkadlar.
Anormal bulgu ve anlamı
Hipometri ya da hipermetri (dismetri) serebellar; yavaş sakkadlar beyin sapı ya da dejeneratif hastalık; addüksiyonu yavaş göz internükleer oftalmopleji; dikey sakkadların yavaşlığı progresif supranükleer palsi gibi mezensefalon tutulumunu düşündürür.3,8
Alternan örtme testi (skew)
Nasıl yapılır
Hasta karşıdaki bir noktaya bakarken bir gözü, sonra öbür gözü birkaç saniye arayla örtün; örtü kalkan gözün düzeltici dikey hareketini izleyin.
Normal
Örtü değiştirilirken gözlerde dikey hareket yok.
Anormal bulgu ve anlamı
Örtü değişince bir gözün yukarı, öbürünün aşağı düzeltme hareketi dikey kaymayı (skew sapması) gösterir; akut vestibüler sendromda santral bir HINTS bulgusudur. Baş eğikliği ve göz torsiyonuyla birlikte oküler tilt reaksiyonunu oluşturur.2
Hasta burnunuza bakar. Başı yaklaşık 30° öne eğik tutun ve 10–20° genlikte, küçük, hızlı ve önceden tahmin edilemeyen bir hareketle sağa ya da sola çevirin; gözlerin hedefte kalıp kalmadığını izleyin.
Normal
Gözler baş hareketi boyunca hedefte kalır (VOR kazancı yaklaşık 1).
Anormal bulgu ve anlamı
Baş bir yana çevrildikten sonra gözü hedefe geri getiren düzeltici sakkad (overt sakkad), o taraftaki lateral kanalın işlev kaybını gösterir. Akut sürekli vertigoda normal head impulse testi santral nedeni düşündürür.2,3
Dikkat
Covert sakkadlar baş hareketi sırasında olduğundan gözle görülmez; video head impulse testi (vHIT) bunları ve üç kanal çiftini ölçer.4
Fiksasyon kaldırılmışken (Frenzel ya da video-okülografi) baş yaklaşık 30° öne eğik, yaklaşık 20 saniye boyunca saniyede 2 kez yatay sallanır; durunca nistagmus aranır.
Normal
Nistagmus yok ya da çok kısa ve hafif.
Anormal bulgu ve anlamı
Unilateral periferik kayıpta hızlı fazı çoğunlukla sağlam tarafa vuran yatay nistagmus görülür. Yatay sallamadan sonra dikey nistagmus (perverted head shaking nistagmusu) santral bir işarettir.1,8
Önce baş sabitken görme keskinliğini ölçün; sonra başı saniyede yaklaşık 2 kez yatay sallarken tekrarlayın.
Normal
Baş hareketi sırasında belirgin kayıp yok (çoğu kaynakta en çok 1–2 satır).
Anormal bulgu ve anlamı
Birkaç satırlık kayıp VOR’un baş hareketi sırasında görüntüyü sabit tutamadığını gösterir; özellikle bilateral vestibülopatide belirgindir ve hastanın yürürken yaşadığı osilopsiyi açıklar.9
Hasta otururken baş test edilen tarafa 45° çevrilir; hasta hızla sırtüstü yatırılır ve baş yatak düzleminin yaklaşık 20° altına uzatılır. Gözler en az 30 saniye izlenir; sonra hasta oturtulur.
Normal
Nistagmus yok, vertigo yok.
Anormal bulgu ve anlamı
Birkaç saniyelik latanstan sonra başlayan, bir dakikadan kısa süren, upbeat ve torsiyonel (üst kutup alttaki kulağa) nistagmus o taraftaki posterior kanal BPPV’sini gösterir.5,6
Dikkat
Boyun hastalığı ya da vertebrobaziler yetmezlik riski olanlarda yan yatış (Semont tipi) test kullanılabilir.6
Hasta sırtüstü, baş yaklaşık 30° yükseltilmiş yatarken baş hızla bir yana 90° çevrilir, nistagmus izlenir; orta hatta dönülür ve öbür yana çevrilir.
Normal
Nistagmus yok.
Anormal bulgu ve anlamı
İki yana da yer çekimine doğru (geotropik) ya da iki yana da yukarıya doğru (apogeotropik) vuran yatay nistagmus lateral kanal BPPV’sini gösterir; etkilenen taraf nistagmusun şiddetine göre belirlenir.5
Hasta düz sırtüstü yatırılır ve baş, çevrilmeden yatak düzleminin altına uzatılır.
Normal
Nistagmus yok.
Anormal bulgu ve anlamı
Anterior kanal BPPV’sinde kısa, downbeat ve hafif torsiyonel nistagmus görülebilir. Latanssız, yorulmayan, pozisyon korundukça süren downbeat nistagmus santral pozisyonel nistagmusu düşündürür.5,1
Hasta ayakları bitişik dururken önce gözler açık, sonra kapalı gözlenir. Daha duyarlı biçimi: aynı testi köpük bir yüzey üzerinde yapmak.
Normal
Gözler kapalıyken de dengede durur; köpükte gözler kapalıyken hafif salınım olabilir.
Anormal bulgu ve anlamı
Gözler kapanınca düşme eğilimi propriosepsiyon ya da vestibüler kaybı gösterir. Köpükte gözler kapalıyken durulamaması, vestibüler girdinin tek başına kaldığı koşulda başarısızlıktır; bilateral vestibülopatide tipiktir.9
Dikkat
Akut unilateral lezyonda lezyon tarafına sallanma olabilir, ama bu yön güvenilir değildir.
Tandem yürüme
Nasıl yapılır
Hastanın bir ayağının topuğunu öbürünün parmak ucuna değdirerek düz bir çizgide yürümesini isteyin; gözler açık, gerekirse kapalı.
Normal
Yaşa uygun olarak, desteksiz en az birkaç adım.
Anormal bulgu ve anlamı
Akut vestibüler sendromda desteksiz ayakta duramama ya da ağır gövde ataksisi santral (serebellar) bir işarettir.2,1
Fukuda (Unterberger) adım testi
Nasıl yapılır
Hasta gözler kapalı, kollar önde uzatılmış, yerinde 50 adım atar; vücudun dönme açısı ve yönü not edilir.
Normal
Çoğu kaynakta 45°’ye kadar dönme normal kabul edilir.
Anormal bulgu ve anlamı
Fazla dönme, çoğu zaman lezyon tarafına, unilateral vestibüler kayıpla ilişkilendirilmiştir; ancak testin duyarlılığı ve özgüllüğü düşüktür ve tek başına kullanılmamalıdır.7
İşitme
Her baş dönmesi muayenesinde işitme sorulmalı ve diyapozonla kaba bir değerlendirme yapılmalıdır. Akut vestibüler sendromda yeni işitme kaybı, nöritten çok labirentit ya da anterior inferior serebellar arter (AICA) inmesini düşündürür; HINTS’e işitme testinin eklenmesiyle oluşan “HINTS+” bu yüzden önerilmiştir.2
HINTS’i yanlış hastaya uygulamak: HINTS, sürekli vertigo ve spontan nistagmusu olan akut vestibüler sendrom için geçerlidir; nistagmusu olmayan ya da epizodik vertigolu hastada head impulse testinin normal olması inme göstergesi değildir.2
Nistagmusa yalnız fiksasyonla bakmak: periferik nistagmus fiksasyonla kaybolabilir; Frenzel gözlüğü ya da fundoskopi ile fiksasyonu kaldırın.1
Head impulse’ı yavaş ya da tahmin edilebilir yapmak: yavaş ya da beklenen hareket covert sakkadlara ve sahte normal sonuca yol açar.4
Uç bakışta nistagmusu patolojik saymak: birkaç atımlık simetrik uç bakış nistagmusu fizyolojiktir.1
Pozisyonel testte gözü yeterince uzun izlememek: latans birkaç saniye, kupulolitiaziste nistagmus bir dakikadan uzun sürebilir; en az 30 saniye bekleyin.5
Tek bir testle karar vermek: bulguları sendrom içinde birlikte yorumlayın; şüphede görüntüleme ve laboratuvar testlerine başvurun.
Bedside vestibular examination
ExaminationStep-by-step techniqueBárány 2019 · HINTSLast reviewed: October 2026
In a dizzy patient, most diagnoses are made from the history and a ten-minute bedside examination. This page summarises how to perform each test, what you should see normally, and what an abnormal finding means.
At a glance
Choose the examination by the syndrome suggested by the history: HINTS for acute continuous vertigo, positional tests for positional attacks, the head impulse test and posture tests for chronic unsteadiness.1,2
Assess nystagmus with and without fixation (Frenzel goggles or video-oculography); peripheral nystagmus is suppressed by fixation.1
In the acute vestibular syndrome, HINTS performed by an experienced examiner detected stroke more sensitively than diffusion MRI in the first 48 hours.2
The head impulse test measures the high-frequency function of a single semicircular canal; a normal result does not mean the whole labyrinth is normal.3,4
Posture tests such as Romberg and Fukuda do not localise the side on their own; interpret them together with the eye movements.7,8
Suggested order
Spontaneous nystagmus: first with fixation, then without.
Gaze-evoked nystagmus (right, left, up, down).
Smooth pursuit and saccades.
Alternate cover test (skew deviation).
Head impulse test; head-shaking test if needed.
Positional tests: Dix-Hallpike, supine roll, head hanging.
Dynamic visual acuity.
Posture and gait: Romberg (on a firm surface and on foam), tandem gait, Fukuda stepping test.
Hearing: tuning fork tests (Weber, Rinne), audiogram if needed.
Because positional tests can increase nausea, doing them towards the end of the examination is practical.
Eye movements
Spontaneous nystagmus
How to do it
The patient looks straight ahead at a distant target. Then remove fixation: use Frenzel goggles or video-oculography, or cover the other eye while viewing one fundus with an ophthalmoscope.
Normal
No nystagmus; without fixation a slight drift of no more than a few °/s may be present.
Abnormal and meaning
Horizontal-torsional, direction-fixed nystagmus suppressed by fixation is peripheral; pure vertical, pure torsional or fixation-resistant nystagmus suggests a central cause.1
Note
On fundoscopy the horizontal and vertical directions are opposite to the true eye movement.8
Ask the patient to look about 20–30° right, left, up and down; wait a few seconds in each position. Avoid extreme gaze.
Normal
No nystagmus; a few symmetric, low-amplitude beats at extreme gaze are physiological.
Abnormal and meaning
Peripheral nystagmus follows Alexander’s law: its direction does not change and it increases with gaze toward the quick phase. Nystagmus beating in the direction of gaze and changing direction indicates impaired gaze holding (cerebellum, brainstem, drugs).1,8
Note
In the acute vestibular syndrome, direction-changing gaze-evoked nystagmus is a central HINTS sign.2
Smooth pursuit
How to do it
Hold the patient’s head still; move your finger slowly (about 20–30° per second) horizontally and vertically at about 40–50 cm.
Normal
The eyes follow the target smoothly and without interruption.
Abnormal and meaning
Pursuit broken up by corrective saccades (“saccadic” pursuit) suggests cerebellar or brainstem disease, but pursuit also deteriorates with age, drugs and inattention.8
Note
An asymmetric deficit is more meaningful.
Saccades
How to do it
Ask the patient to look quickly between two targets (for example your nose and your finger), horizontally and vertically.
Normal
Fast saccades that reach the target in one step.
Abnormal and meaning
Hypometria or hypermetria (dysmetria) suggests cerebellar disease; slow saccades suggest brainstem or degenerative disease; a slowly adducting eye suggests internuclear ophthalmoplegia; slow vertical saccades suggest midbrain involvement such as progressive supranuclear palsy.3,8
Alternate cover test (skew)
How to do it
While the patient fixes a target, cover one eye and then the other a few seconds apart; watch for a vertical corrective movement of the uncovered eye.
Normal
No vertical movement when the cover is switched.
Abnormal and meaning
An upward correction of one eye and a downward correction of the other on switching indicates vertical misalignment (skew deviation), a central HINTS sign in the acute vestibular syndrome. With head tilt and ocular torsion it forms the ocular tilt reaction.2
The patient looks at your nose. With the head pitched about 30° forward, turn it with a small (10–20°), fast and unpredictable movement to the right or left; watch whether the eyes stay on target.
Normal
The eyes stay on target throughout the head movement (VOR gain about 1).
Abnormal and meaning
A corrective saccade bringing the eyes back to the target after the head turn (overt saccade) indicates loss of function of the lateral canal on that side. In acute continuous vertigo a normal head impulse test suggests a central cause.2,3
Note
Covert saccades occur during the head movement and cannot be seen; the video head impulse test (vHIT) measures them and all three canal pairs.4
With fixation removed (Frenzel or video-oculography) and the head pitched about 30° forward, shake the head horizontally at about 2 Hz for about 20 seconds; look for nystagmus when shaking stops.
Normal
No nystagmus, or very brief and faint.
Abnormal and meaning
In unilateral peripheral loss, horizontal nystagmus usually beats toward the healthy side. Vertical nystagmus after horizontal shaking (perverted head-shaking nystagmus) is a central sign.1,8
Measure visual acuity with the head still, then repeat while shaking the head horizontally at about 2 Hz.
Normal
No marked loss during head movement (at most 1–2 lines in most sources).
Abnormal and meaning
A loss of several lines shows that the VOR cannot keep the image stable during head movement; it is marked in bilateral vestibulopathy and explains the oscillopsia the patient has when walking.9
With the patient seated, turn the head 45° toward the side tested; lie the patient back quickly and extend the head about 20° below the plane of the couch. Watch the eyes for at least 30 seconds, then sit the patient up.
Normal
No nystagmus, no vertigo.
Abnormal and meaning
Upbeating and torsional nystagmus (upper pole toward the lower ear) starting after a latency of a few seconds and lasting under a minute indicates posterior canal BPPV on that side.5,6
Note
In patients with neck disease or vertebrobasilar risk, the side-lying (Semont-type) test can be used.6
With the patient supine and the head raised about 30°, turn the head quickly 90° to one side and watch for nystagmus; return to midline and turn to the other side.
Normal
No nystagmus.
Abnormal and meaning
Horizontal nystagmus beating toward the ground on both sides (geotropic) or away from the ground on both sides (apogeotropic) indicates lateral canal BPPV; the affected side is judged from the intensity.5
Lie the patient straight back and extend the head below the plane of the couch without turning it.
Normal
No nystagmus.
Abnormal and meaning
In anterior canal BPPV brief, downbeating, slightly torsional nystagmus may be seen. Downbeating nystagmus without latency or fatigue that persists while the position is held suggests central positional nystagmus.5,1
Observe the patient standing with feet together, eyes open and then closed. A more sensitive version: the same test on a foam surface.
Normal
Stays balanced with eyes closed; on foam with eyes closed slight sway may occur.
Abnormal and meaning
A tendency to fall on eye closure indicates proprioceptive or vestibular loss. Inability to stand on foam with eyes closed, where vestibular input is left on its own, is typical of bilateral vestibulopathy.9
Note
In an acute unilateral lesion sway may be toward the lesion, but this direction is not reliable.
Tandem gait
How to do it
Ask the patient to walk along a straight line placing the heel of one foot against the toes of the other, eyes open and, if needed, closed.
Normal
At least a few unsupported steps, appropriate for age.
Abnormal and meaning
In the acute vestibular syndrome, inability to stand unaided or severe truncal ataxia is a central (cerebellar) sign.2,1
Fukuda (Unterberger) stepping test
How to do it
With eyes closed and arms outstretched, the patient marches 50 steps on the spot; note the angle and direction of body rotation.
Normal
Most sources regard rotation of up to 45° as normal.
Abnormal and meaning
Excess rotation, often toward the side of the lesion, has been linked to unilateral vestibular loss, but the test has low sensitivity and specificity and should not be used on its own.7
Hearing
In every dizziness examination, ask about hearing and do a rough tuning fork assessment. In the acute vestibular syndrome new hearing loss suggests labyrinthitis or anterior inferior cerebellar artery (AICA) stroke rather than neuritis; this is why adding a hearing test to HINTS (“HINTS+”) was proposed.2
Applying HINTS to the wrong patient: HINTS applies to the acute vestibular syndrome with continuous vertigo and spontaneous nystagmus; in a patient without nystagmus or with episodic vertigo, a normal head impulse is not a sign of stroke.2
Looking for nystagmus only with fixation: peripheral nystagmus may disappear with fixation; remove it with Frenzel goggles or fundoscopy.1
Slow or predictable head impulses: slow or anticipated movements produce covert saccades and a falsely normal result.4
Calling end-point nystagmus pathological: a few symmetric beats at extreme gaze are physiological.1
Not watching long enough in positional tests: the latency may be several seconds, and in cupulolithiasis nystagmus may last longer than a minute; wait at least 30 seconds.5
Deciding on a single test: interpret findings together within the syndrome; when in doubt, use imaging and laboratory testing.
Kaynaklar
Eggers SDZ, Bisdorff A, von Brevern M, et al. Classification of vestibular signs and examination techniques: Nystagmus and nystagmus-like movements. Consensus document of the Committee for the International Classification of Vestibular Disorders of the Bárány Society. J Vestib Res. 2019;29(2–3):57–87. doi:10.3233/VES-190658
Kattah JC, Talkad AV, Wang DZ, Hsieh YH, Newman-Toker DE. HINTS to diagnose stroke in the acute vestibular syndrome: three-step bedside oculomotor examination more sensitive than early MRI diffusion-weighted imaging. Stroke. 2009;40(11):3504–3510. doi:10.1161/STROKEAHA.109.551234
Halmagyi GM, Curthoys IS. A clinical sign of canal paresis. Arch Neurol. 1988;45(7):737–739. PubMed
Halmagyi GM, Chen L, MacDougall HG, Weber KP, McGarvie LA, Curthoys IS. The video head impulse test. Front Neurol. 2017;8:258. doi:10.3389/fneur.2017.00258
von Brevern M, Bertholon P, Brandt T, et al. Benign paroxysmal positional vertigo: diagnostic criteria. J Vestib Res. 2015;25(3–4):105–117. doi:10.3233/VES-150553
Bhattacharyya N, Gubbels SP, Schwartz SR, et al. Clinical practice guideline: benign paroxysmal positional vertigo (update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2017;156(3 Suppl):S1–S47. doi:10.1177/0194599816689667
Honaker JA, Boismier TE, Shepard NP, Shepard NT. Fukuda stepping test: sensitivity and specificity. J Am Acad Audiol. 2009;20(5):311–314. PubMed
Leigh RJ, Zee DS. The Neurology of Eye Movements. 5th ed. Oxford University Press; 2015.
Strupp M, Kim JS, Murofushi T, et al. Bilateral vestibulopathy: diagnostic criteria. Consensus document of the Classification Committee of the Bárány Society. J Vestib Res. 2017;27(4):177–189. doi:10.3233/VES-170619