HINTS+ muayenesi
Akut vestibüler sendromda dört yatak başı adımıyla vestibüler nöriti posterior dolaşım inmesinden ayırmaya yarayan muayene: head impulse testi (Head Impulse), nistagmus (Nystagmus), skew testi (Test of Skew) ve yatak başı işitme (plus); işitme parmak sürtme ve diyapozonla değerlendirilir.
- Periferik örüntü üç bulgunun birlikte olmasıdır: head impulse testi anormal, nistagmus yönü sabit, skew yok.1
- Şunlardan biri bile santral nedeni düşündürür (INFARCT): iki yanda normal head impulse testi, bakışla yön değiştiren nistagmus, alternan örtmede vertikal düzeltme.1
- Yeni başlayan unilateral işitme kaybı, head impulse testini de bozabilen AICA infarktını yakalamak için eklenir.2
- Muayene yalnızca nistagmusu olan akut vestibüler sendromda ve bu muayenede eğitimli klinisyenlerce kullanılmalıdır.3
Kimde kullanılır
Akut vestibüler sendrom; saatler ile günler arasında süren sürekli baş dönmesi, bulantı ya da kusma, yürüme dengesizliği ve baş hareketine karşı intoleransla seyreden tablodur. HINTS bu tabloda ve muayene sırasında nistagmusu olan hastada kullanılır. Nistagmusu olmayan hastada head impulse testi yanıltıcıdır; normal bulunması santral nedeni göstermez. Tetiklenen ya da kısa ataklarla gelen baş dönmesinde (ör. BPPV, vestibüler migren) HINTS uygun test değildir.3
Dört adım
| Adım | Nasıl yapılır | Periferik | Santral |
|---|---|---|---|
| Head impulse testi | Hasta muayene edenin burnuna bakarken baş küçük açıyla, hızla ve öngörülemeyen anda sağa ve sola savrulur | Hasta tarafa savurmada düzeltici sakkad5 | İki yanda normal (santral örüntüde gözler hedefte kalır)1 |
| Nistagmus | Karşıya ve her iki yana yaklaşık 20–30° bakışta hızlı fazın yönü izlenir | Yönü sabit, sağlam tarafa vurur; hızlı faz yönüne bakınca artar (Alexander yasası); fiksasyonla azalır6,8 | Bakış yönüne göre yön değiştirir; saf vertikal ya da saf torsiyonel nistagmus da santraldir1,8 |
| Skew testi | Hasta burnunuza bakarken bir göz örtülür, örtü hızla diğer göze geçirilir; örtüsü kalkan göz izlenir | Vertikal düzeltme hareketi yok | Vertikal düzeltme (skew deviasyon); oküler tilt reaksiyonunun parçasıdır1,7 |
| Artı: işitme | Her kulağın yanında parmak sürtülür; asimetri varsa 512 Hz diyapozonla Weber ve Rinne yapılır | Yeni kayıp yok ya da yalnızca iletim tipi kayıp (Weber etkilenen kulağa, Rinne negatif) | Yeni unilateral sensörinöral kayıp (Weber sağlam kulağa, Rinne pozitif): AICA infarktı olasılığı2,9 |
Orijinal HINTS+ çalışmasında işitme parmak sürtmeyle değerlendirilmiştir.2 Parmak sürtme asimetriyi gösterir ama tipini göstermez: buşon ya da orta kulak efüzyonu da sesi azaltır ve yanlışlıkla santral alarm verebilir. 512 Hz diyapozon bu ayrımı yatak başında yapar. Weber sensörinöral kayıpta sağlam kulağa, iletim tipi kayıpta etkilenen kulağa lateralize olur; Rinne iletim tipi kayıpta negatiftir. Rinne negatifliği iletim tipi kayıp için güçlü bir işarettir (çoğu çalışmada pozitif olabilirlik oranı 15'in üzerinde), ancak normal Weber ve Rinne kaybı dışlamaz. Çok ağır sensörinöral kayıpta kemik yolu karşı kulaktan duyulduğu için Rinne yalancı negatif çıkabilir; bu durumda Weber'in sağlam kulağa lateralize olması yol gösterir. Ani işitme kaybı kılavuzu da sensörinöral kaybı iletim tipinden ayırmak için diyapozon testlerini ve odyometriyi önerir.9,10 Odyolojik testlerin ayrıntısı için bkz. odyoloji laboratuvarı.
Head impulse testi ve VOR'un fizyolojisi için bkz. vestibülo-oküler refleks; skewin lezyon yeri ile ilişkisi için bkz. vestibüler nükleuslar.
Doğruluk ve sınırlılıklar
- İlk seride (101 hasta) HINTS'in inme için duyarlılığı %100, özgüllüğü %96 bulunmuştur; aynı seride ilk difüzyon MR'ı 8 hastada yanlış negatifti.1
- 190 hastalık seride inme için duyarlılık %96,5, özgüllük %84,4; herhangi bir santral lezyon için HINTS+ ile duyarlılık %99,2, özgüllük %97,0 bildirilmiştir.2
- GRACE-3 kılavuzu HINTS'i yalnızca bu muayenede eğitimli klinisyenlere önerir. Uzman elinde duyarlılık yüksektir; eğitimsiz kullanımda, yanlış hastaya uygulama ve yorum hataları nedeniyle doğruluk belirgin düşer. Santral ya da kararsız sonuçta inme protokollü MR önerilir.3
- Yeni işitme kaybı labirentitte de görülür; bu nedenle tek başına özgül değildir. Acil serviste odyometriyle yapılan prospektif bir seride (71 hasta) yeni işitme kaybı %12,7 sıklıktaydı ve HINTS'e eklenmesi doğruluğu artırmadı (%78,9'a karşı %73,2). Aynı seride hastaların %55'i yeni kaybını fark etmemişti; tam işitme kaybı olan her dört hastadan üçünde neden santraldi.4