VEMP

Muayene ve testlerSakkül · utrikülEtkileşimli dalga formu · 8 vakaSon gözden geçirme: Ekim 2026

Vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyeller (VEMP), otolit organlarının sese ve titreşime verdiği yanıtı boyun ya da göz kaslarından kaydeder. Kalorik test ve vHIT kanalları ölçerken VEMP sakkül ve utrikülü, dolayısıyla vestibüler sinirin iki dalını ayrı ayrı gösterir. 1992’de tanımlanan test bugün vestibüler laboratuvarın temel parçasıdır.1

Bir bakışta
  • cVEMP sakkül ve alt vestibüler siniri, oVEMP ağırlıklı olarak utrikül ve üst vestibüler siniri gösterir.2,3
  • cVEMP inhibitör ve aynı taraflı, oVEMP uyarıcı ve karşı taraflı bir yanıttır; cVEMP amplitüdü kasın kasılma düzeyine bağlı olduğu için EMG ile düzeltilmelidir.2,4
  • VEMP’in en güçlü kullanım alanları: vestibüler nöritte tutulan dalın belirlenmesi, üçüncü pencerenin saptanması ve iletim tipi kaybın üçüncü pencereden ayrılması.5,7,8
  • Acil serviste kemik yoluyla oVEMP asimetrisi vestibüler nöritte inmeden belirgin olarak daha sık anormaldir ve inmeyi nöritten ayıran test kombinasyonunun bir parçasıdır.10

Sesle çalışan bir denge refleksi

Otolit organları, özellikle sakkül, memelilerde de yüksek şiddetli sese ve kemikten iletilen titreşime yanıt verir. Striola bölgesindeki düzensiz deşarjlı afferentler bu uyarılara çok duyarlıdır; VEMP bu duyarlılığı kullanır.3

Şekil 1 · İki VEMP, iki yol Ses (500 Hz) ya da titreşim cVEMPoVEMP SakkülAlt vestibüler sinirVestibüler nükleusMedial vestibülospinal yolAynı taraf SKMinhibisyon · p13–n23 UtrikülÜst vestibüler sinirVestibüler nükleusMLF (çaprazlaşır)Karşı taraf inferior oblikuyarı · n10
cVEMP sakkül ve alt vestibüler sinirden geçerek aynı taraftaki sternokleidomastoid kasın tonik kasılmasını kısa süre baskılar. oVEMP ağırlıklı olarak utrikül ve üst vestibüler sinirden geçer ve karşı gözün altındaki inferior oblik kası uyarır. Bu yüzden iki test vestibüler sinirin iki dalını ayrı ayrı gösterir.2,3
Biliyor muydunuz?

Sakkül, balık ve amfibilerde işitme organıdır. İnsanda bu işlev kaybolmuş olsa da sakkül yüksek şiddetli sese hâlâ yanıt verir. cVEMP, evrimsel olarak eski bu “işitme” yanıtının boyun kaslarındaki izidir.3,13

Kayıt ve ölçüm

cVEMPoVEMP
Kayıt yeriAynı taraf sternokleidomastoid; hasta başını çevirerek ya da kaldırarak kası kasarKarşı gözün hemen altı (inferior oblik); hasta yukarı bakar
Dalgap13–n23 (yaklaşık 13 ve 23 ms)n10–p15 (yaklaşık 10 ve 15 ms)
Yanıtın niteliğiİnhibitör; tonik kasılmanın kısa süreli baskılanmasıUyarıcı
Uyaran500 Hz tonburst ya da klik (hava yolu); kemik yolu titreşimKemik yolu titreşim (alında ya da başta) ya da 500 Hz hava yolu
ÖlçümAmplitüd, EMG ile düzeltilmiş amplitüd, eşik, latansAmplitüd, latans
Ağırlıklı organ ve sinirSakkül · alt vestibüler sinirUtrikül · üst vestibüler sinir

İki tarafın karşılaştırılması asimetri oranıyla yapılır: 100 × (büyük − küçük) / (büyük + küçük). Normal üst sınır yönteme ve yaşa göre değiştiği için her laboratuvar kendi değerlerini belirlemelidir. Bárány Derneği kılavuzu cVEMP için uyaran, kayıt ve EMG izlemi konusunda ortak bir çerçeve önerir.2,4

Kliniğe yansıması

Yüksek şiddetli ses kullanıldığı için uyaran süresi ve sayısı sınırlı tutulmalı, kulak yolunda tıkaç ya da ileri iletim tipi kayıp varsa hava yoluyla yapılan test yerine kemik yolu tercih edilmelidir.2

VEMP laboratuvarı

Sekiz vakada cVEMP ve oVEMP dalga formlarını karşılaştırın. Uyaranı hava yolundan kemik yoluna çevirin, EMG düzeltmesini kapatıp açın ve asimetri oranının nasıl değiştiğini görün. Dalga formları yayımlanmış tipik örüntülere göre eğitim amaçlı üretilmiştir; gerçek kayıt değildir.

Laboratuvar yükleniyor…

Klinik örüntüler

TablocVEMPoVEMPNot
Vestibüler nörit, süperior dalNormalEtkilenen utrikülde azalmış ya da yokEn sık tip; anterior ve lateral kanal vHIT bozuk7,12
Vestibüler nörit, inferior dalEtkilenen tarafta azalmış ya da yokNormalKalorik test normal olabilir; posterior kanal vHIT bozuk7,14
Süperior kanal dehisansıEşik düşük, amplitüd büyükAmplitüd belirgin büyük; 4 kHz’de yanıt500 Hz oVEMP için 17,1 µV eşiği %100 duyarlı, %98 özgül5,6,11
Ménière hastalığıAzalmış ya da yok; en iyi frekans 1000 Hz’e kayabilirDeğişkenBulgular evreye göre değişir; tanı kriteri değildir2,9
İletim tipi kayıpHava yoluyla yok, kemik yoluyla normalHava yoluyla yok, kemik yoluyla normalÜçüncü pencereyle ayırımda temel test8
Beyin sapı lezyonlarıLatans uzayabilir ya da yanıt kaybolabilirLatans uzayabilir ya da yanıt kaybolabilirYanıtın yolu vestibüler nükleustan geçer2,13

Tuzaklar

  • Yetersiz kas kasılması. Bir taraftaki SKM daha az kasılırsa cVEMP o tarafta küçük çıkar ve yalancı asimetri oluşur; düzeltilmiş amplitüd ya da kayıt sırasında EMG izlemi bu hatayı önler.2,4
  • Orta kulak. İletim tipi kayıpta hava yoluyla VEMP kaybolur; kemik yoluyla uyarı otolitlerin gerçek işlevini gösterir.2,8
  • Yaş. Amplitüd yaşla azalır, eşik yükselir; yaşlılarda bilateral yokluk tek başına patolojik sayılmamalıdır.2
  • Ters asimetri. Üçüncü pencerede asimetri oranı büyük yanıtı veren tarafı, yani hasta tarafı gösterir; oran tek başına hangi tarafın anormal olduğunu söylemez.5

Güncel literatürden

  • 2023 · Journal of Neurology · prospektif acil servis çalışmasıModern vestibüler testler inmeyi nöritten ayırabiliyorKemik yoluyla oVEMP asimetrisi nöritte %50, inmede %14,4 oranında anormaldi. Videonistagmografi, vHIT, subjektif görsel yatay ve oVEMP’ten seçilen on kriter birlikte inme için %92,9 duyarlılık ve %89,8 özgüllük sağladı; yatak başı HINTS’in özgüllüğü %63,4’te kaldı.10
  • 2021 · Journal of Vestibular Research · Bárány tanı kriterleriArtmış VEMP, süperior kanal dehisansı kriterlerindeDüşük cVEMP eşiği ya da yüksek oVEMP amplitüdü, üçüncü pencereyi gösteren fizyolojik testlerden biri olarak tanımlandı.11
  • 2019 · Clinical Neurophysiology Practice · uygulama rehberiVEMP’i doğru kaydetmekUyaran güvenliği, EMG normalizasyonu, yaşa göre normal değerler ve klinik kullanım için kapsamlı bir pratik çerçeve.2
  • 2016 · Neurology · vaka serisiVestibüler nörit iki dalı da etkilervHIT ve VEMP birlikte kullanıldığında inferior dal tutulumunun önceden düşünülenden daha sık olduğu görüldü; izole inferior dal nöriti kalorik testle kaçırılır.7

Açık sorular

  1. oVEMP gerçekten yalnızca utrikülü mü yansıtır? Hava ve kemik yolu uyaranlarında sakkülün katkısı ne kadardır?
  2. Acil serviste kemik yoluyla oVEMP rutin hale gelebilir mi? HINTS ve vHIT’e kattığı değer gerçek klinik akışta korunur mu?
  3. Ménière hastalığında VEMP frekans ayarı kayması hidrops görüntülemesiyle ne kadar uyumlu? Erken tanıda yeri var mı?
  4. Yaşa göre normal değerler ve EMG normalizasyonu için laboratuvarlar arası ortak bir standart kurulabilir mi?
Laboratuvarda deneÜçüncü pencere mi, otoskleroz mu?Odyoloji laboratuvarında aynı vakaların odyogram ve refleks bulgularını görün.
Odyoloji laboratuvarını aç

Kaynaklar

  1. Colebatch JG, Halmagyi GM. Vestibular evoked potentials in human neck muscles before and after unilateral vestibular deafferentation. Neurology. 1992;42(8):1635–1636. PubMed
  2. Rosengren SM, Colebatch JG, Young AS, Govender S, Welgampola MS. Vestibular evoked myogenic potentials in practice: methods, pitfalls and clinical applications. Clin Neurophysiol Pract. 2019;4:47–68. doi:10.1016/j.cnp.2019.01.005
  3. Curthoys IS, Grant JW, Burgess AM, Pastras CJ, Brown DJ, Manzari L. Otolithic receptor mechanisms for vestibular-evoked myogenic potentials: a review. Front Neurol. 2018;9:366. doi:10.3389/fneur.2018.00366
  4. Papathanasiou ES, Murofushi T, Akin FW, Colebatch JG. International guidelines for the clinical application of cervical vestibular evoked myogenic potentials: an expert consensus report. Clin Neurophysiol. 2014;125(4):658–666. PubMed
  5. Zuniga MG, Janky KL, Nguyen KD, Welgampola MS, Carey JP. Ocular versus cervical VEMPs in the diagnosis of superior semicircular canal dehiscence syndrome. Otol Neurotol. 2013;34(1):121–126. doi:10.1097/MAO.0b013e31827136b0
  6. Manzari L, Burgess AM, McGarvie LA, Curthoys IS. An indicator of probable semicircular canal dehiscence: ocular vestibular evoked myogenic potentials to high frequencies. Otolaryngol Head Neck Surg. 2013;149(1):142–145. PubMed
  7. Taylor RL, McGarvie LA, Reid N, Young AS, Halmagyi GM, Welgampola MS. Vestibular neuritis affects both superior and inferior vestibular nerves. Neurology. 2016;87(16):1704–1712. doi:10.1212/WNL.0000000000003223
  8. Merchant SN, Rosowski JJ. Conductive hearing loss caused by third-window lesions of the inner ear. Otol Neurotol. 2008;29(3):282–289. doi:10.1097/mao.0b013e318161ab24
  9. Rauch SD, Zhou G, Kujawa SG, Guinan JJ, Herrmann BS. Vestibular evoked myogenic potentials show altered tuning in patients with Ménière’s disease. Otol Neurotol. 2004;25(3):333–338. PubMed
  10. Nham B, Wang C, Reid N, et al. Modern vestibular tests can accurately separate stroke and vestibular neuritis. J Neurol. 2023;270(4):2031–2041. doi:10.1007/s00415-022-11473-5
  11. Ward BK, van de Berg R, van Rompaey V, et al. Superior semicircular canal dehiscence syndrome: diagnostic criteria consensus document of the committee for the classification of vestibular disorders of the Bárány Society. J Vestib Res. 2021;31(3):131–141. doi:10.3233/VES-200004
  12. Strupp M, Bisdorff A, Furman J, et al. Acute unilateral vestibulopathy/vestibular neuritis: diagnostic criteria. J Vestib Res. 2022;32(5):389–406. doi:10.3233/VES-220201
  13. Rosengren SM, Welgampola MS, Colebatch JG. Vestibular evoked myogenic potentials: past, present and future. Clin Neurophysiol. 2010;121(5):636–651. PubMed
  14. Kim JS, Kim HJ. Inferior vestibular neuritis. J Neurol. 2012;259(8):1553–1560. PubMed