Ölçekler

Hasta bildirimli sonuçDHI hesaplayıcıTürkçe sürümlerSon gözden geçirme: Ekim 2026

Baş dönmesinin hastanın günlük yaşamına etkisi vestibüler testlerle her zaman örtüşmez. Hasta bildirimli ölçekler bu etkiyi sayıya çevirir, tedavi yanıtını izlemeyi ve çalışmalar arası karşılaştırmayı sağlar. En yaygın kullanılan ölçek Baş Dönmesi Engellilik Envanteri’dir (DHI).1

Bir bakışta
  • DHI 25 maddeden oluşur; her madde Evet 4, Bazen 2, Hayır 0 puan alır. Toplam 0–100; işlevsel (36), duygusal (36) ve fiziksel (28) alt ölçekleri vardır.1
  • Tedavi öncesi ve sonrası puanlar arasında en az 18 puanlık fark anlamlı değişim kabul edilir.1
  • Yaygın kullanılan şiddet ayrımı 0–30 hafif, 31–60 orta, 61–100 ağırdır; ancak bu ayrım kanıta ya da uzlaşıya dayanmaz.2,3
  • DHI, vestibüler rehabilitasyon yarar anketi ve Niigata PPPD anketinin Türkçe geçerlilik çalışmaları vardır.4,5,7

DHI hesaplayıcı

Alt ölçek toplamlarını ya da her alt ölçekteki “evet” ve “bazen” yanıtlarının sayısını girin. Önceki toplam puanı da girerseniz değişimin anlamlı olup olmadığını gösterir.

Yükleniyor…

Puanı yorumlamak

KonuBilgi
Anlamlı değişimTedavi öncesi ve sonrası puanların en az 18 puan farklı olması gerekir (küçük bir örneklemden elde edilmiş bir tahmindir).1
Şiddet kategorileri0–30 hafif, 31–60 orta, 61–100 ağır (85 hastalık çalışma).2 Bu üç düzeyli ayrım klinik kolaylık için kullanılır, kanıta ya da uzlaşıya dayanmaz.3
Testlerle ilişkiKalıcı baş dönmesinde hasta bildirimli ölçümler engellilikle fiziksel testlerden daha güçlü ilişkiliydi.3
KullanımTek bir puandan çok, aynı hastada zaman içindeki değişim anlamlıdır; tedavi öncesi ve sonrasında aynı sürüm kullanılmalıdır.

Vestibüler rehabilitasyon → · Kompanzasyon →

Türkçe geçerliliği gösterilmiş ölçekler

ÖlçekNe ölçerTürkçe sürüm
Baş Dönmesi Engellilik Envanteri (DHI)Baş dönmesinin işlevsel, duygusal ve fiziksel etkisi1Unilateral periferik vestibüler hastalıkta güvenilirlik, geçerlilik ve değişime duyarlılık4
Vestibüler Rehabilitasyon Yarar Anketi (VRBQ)Rehabilitasyonun baş dönmesi, kaygı, hareketle gelen belirtiler ve yaşam kalitesine etkisi6Periferik vestibüler hipofonksiyonda5
Niigata PPPD Anketi (NPQ)PPPD’nin şiddeti; ayakta durma, hareket ve görsel uyaranla artış8Klinik geçerlilik çalışması7

PPPD →

Kaynaklar

  1. Jacobson GP, Newman CW. The development of the Dizziness Handicap Inventory. Arch Otolaryngol Head Neck Surg. 1990;116(4):424–427. PubMed
  2. Whitney SL, Wrisley DM, Brown KE, Furman JM. Is perception of handicap related to functional performance in persons with vestibular dysfunction? Otol Neurotol. 2004;25(2):139–143. PMID 15021773
  3. Kristiansen L, Magnussen LH, Wilhelmsen KT, et al. Self-reported measures have a stronger association with dizziness-related handicap compared with physical tests in persons with persistent dizziness. Front Neurol. 2022;13:850986. doi:10.3389/fneur.2022.850986
  4. Karapolat H, Eyigor S, Kirazli Y, Celebisoy N, Bilgen C, Kirazli T. Reliability, validity and sensitivity to change of Turkish Dizziness Handicap Inventory (DHI) in patients with unilateral peripheral vestibular disease. J Int Adv Otol. 2009;5(2):237–245. Ege Üniversitesi açık arşiv
  5. Gündüz B, Apaydın Y, Güçlü Gündüz A, Kabiş B, Tutar H. Reliability and validity of the Turkish version of the vestibular rehabilitation benefit questionnaire. Turk J Med Sci. 2021;51(2):796–801. doi:10.3906/sag-1904-59
  6. Morris AE, Lutman ME, Yardley L. Measuring outcome from vestibular rehabilitation, part II: refinement and validation of a new self-report measure. Int J Audiol. 2009;48(1):24–37. PubMed
  7. Başoğlu Y, Tunç AA, Saldırım HB. Adaptation and validation of the Niigata PPPD questionnaire in Turkish: a clinical study. J Vestib Res. 2026 (çevrimiçi önce yayımlandı). doi:10.1177/09574271261437906
  8. Yagi C, Morita Y, Kitazawa M, et al. A validated questionnaire to assess the severity of persistent postural-perceptual dizziness (PPPD): the Niigata PPPD Questionnaire (NPQ). Otol Neurotol. 2019;40(7):e747–e752. PubMed