Terim sözlüğü

Türkçe–İngilizce52 terimSon gözden geçirme: Ekim 2026

Sitede kullanılan nörotoloji terimleri, İngilizce karşılıkları ve kısa tanımlarıyla. Belirti tanımları Bárány Society’nin vestibüler belirti sınıflamasından,¹ nistagmus ve muayene terimleri Bárány Society’nin vestibüler bulgu sınıflamasından alınmıştır.²

Nasıl kullanılır

Aşağıdaki kutuya Türkçe ya da İngilizce yazın; liste anında süzülür.
“Aç” bağlantısı terimin ayrıntılı anlatıldığı sayfayı açar.
Site içi arama eski Türkçe karşılıkları da (ör. “baş savurma”, “yarım daire”) bulur.

Sözlük

Terim	İngilizce	Tanım	Sayfa
Vertigo	Vertigo	Hareket olmadığı hâlde kendi hareketinin algılanması ya da normal baş hareketinde bozulmuş, çarpık hareket algısı.¹	Aç →
Baş dönmesi (dizziness)	Dizziness	Sahte ya da çarpık hareket hissi olmadan uzaysal yönelimin bozulduğu ya da aksadığı hissi.¹	Aç →
Dengesizlik	Unsteadiness	Ayakta, otururken ya da yürürken belirli bir yöne çekilme olmaksızın dengede olmama hissi.¹	Aç →
Osilopsi	Oscillopsia	Çevrenin salındığı, sallandığı ya da titreştiği yanılsaması; çoğunlukla baş hareketiyle.¹	Aç →
Akut vestibüler sendrom	Acute vestibular syndrome	Günler süren, sürekli vertigo ya da baş dönmesi ile giden tek atak.¹	Aç →
Epizodik vestibüler sendrom	Episodic vestibular syndrome	Saniyelerden saatlere süren, tekrarlayan ataklar; tetiklenen ya da spontan.¹	Aç →
Kronik vestibüler sendrom	Chronic vestibular syndrome	Aylar ya da yıllar süren baş dönmesi, vertigo ya da dengesizlik.¹	Aç →
Nistagmus	Nystagmus	Yavaş ve hızlı fazlı ya da iki yönde yavaş fazlı istemsiz, ritmik göz hareketi; adı hızlı fazın yönüyle verilir.²	Aç →
Spontan nistagmus	Spontaneous nystagmus	Baş dik ve göz orta pozisyondayken, uyaran olmadan görülen nistagmus.²	Aç →
Gaze-evoked nistagmus	Gaze-evoked nystagmus	Göz yana bakarken ortaya çıkan, hızlı fazı bakış yönüne vuran nistagmus.²	Aç →
Downbeat nistagmus	Downbeat nystagmus	Hızlı fazı aşağı vuran dikey nistagmus; serebellar (flokulus) işlev bozukluğunu düşündürür.²	Aç →
Upbeat nistagmus	Upbeat nystagmus	Hızlı fazı yukarı vuran dikey nistagmus; medulla ya da serebellum lezyonunda.²	Aç →
Geotropik / apogeotropik	Geotropic / apogeotropic	Pozisyonel yatay nistagmusun yere doğru ya da yerden uzağa vurması; lateral kanal BPPV tipini belirler.²	Aç →
Head impulse testi (HIT)	Head impulse test (HIT)	Başa hızlı, küçük genlikli dönüş verilerek VOR’un değerlendirilmesi; düzeltici sakkad kaybı gösterir.²	Aç →
vHIT	Video head impulse test	Head impulse testinin göz ve baş hızını kaydeden video gözlükle ölçülmesi; kazanç ve sakkadlar.²	Aç →
VOR kazancı	VOR gain	Göz hızının baş hızına oranı; normalde 1’e yakındır.²	Aç →
Overt / covert sakkad	Overt / covert saccade	Baş durduktan sonra (overt) ya da baş hareketi sırasında (covert) başlayan düzeltici sakkad.²	Aç →
Head shaking nistagmusu (HSN)	Head shaking nystagmus	Başın birkaç saniye hızla sallanmasından sonra ortaya çıkan nistagmus; kompanse asimetriyi ortaya çıkarır.²	Aç →
Skew deviasyon	Skew deviation	Gözlerin dikey eksende kayması; santral otolit yolu lezyonunu düşündürür.²	Aç →
Oküler tilt reaksiyonu	Ocular tilt reaction	Baş eğikliği, skew deviasyon ve göz torsiyonu üçlüsü.²	Aç →
Subjektif görsel vertikal (SVV)	Subjective visual vertical	Kişinin karanlıkta bir çizgiyi dik olarak ayarlaması; otolit işlevini yansıtır.²	Aç →
HINTS	HINTS	Head impulse, nistagmus ve skew testinin birlikte değerlendirilmesi; akut vestibüler sendromda santral nedeni ayırır.²	Aç →
Smooth pursuit	Smooth pursuit	Yavaş hareket eden bir hedefi gözle izleme; bozukluğu santral lezyonu düşündürür.²	Aç →
Velocity storage	Velocity storage	Vestibüler yanıtı kupula sinyalinden daha uzun sürdüren santral mekanizma.²	Aç →
Kalorik test	Caloric test	Kulak yoluna sıcak ve soğuk uyaran verilerek her lateral kanalın ayrı değerlendirilmesi.	Aç →
Kanal parezisi	Canal paresis	Kalorik testte bir taraftaki yanıtın azlığı; Jongkees formülüyle hesaplanır.	Aç →
Yön üstünlüğü	Directional preponderance	Kalorik testte bir yöne vuran nistagmusun baskın olması.	Aç →
VEMP (cVEMP, oVEMP)	VEMP (cVEMP, oVEMP)	Sesle ya da titreşimle uyarılan miyojenik yanıtlar; cVEMP sakkülü, oVEMP utrikülü yansıtır.	Aç →
Dinamik görme keskinliği	Dynamic visual acuity	Baş hareketi sırasında görme keskinliği; VOR kaybında düşer.	Aç →
Romberg testi	Romberg test	Ayaklar bitişik, gözler kapalı ayakta durma; köpük üzerinde vestibüler girdiyi öne çıkarır.	Aç →
Semisirküler kanallar	Semicircular canals	Açısal ivmeyi algılayan üç kanal: lateral, anterior (süperior) ve posterior.	Aç →
Utrikül ve sakkül	Utricle and saccule	Doğrusal ivme ve yer çekimini algılayan otolit organları.	Aç →
Otokoni	Otoconia	Otolit zarındaki kalsiyum karbonat kristalleri; yerinden oynamaları BPPV’ye yol açar.	Aç →
Kupula	Cupula	Ampulladaki tüy hücrelerini örten jelatinöz yapı.	Aç →
Endolenf / perilenf	Endolymph / perilymph	Membranöz labirentin içindeki ve çevresindeki iç kulak sıvıları.	Aç →
Endolenfatik hidrops	Endolymphatic hydrops	Endolenf hacminin artması; Ménière hastalığında bulunur ama tek başına nedeni değildir.	Aç →
Üçüncü pencere	Third window	Oval ve yuvarlak pencere dışında iç kulağa açılan anormal bir açıklık.	Aç →
Kanalolitiazis / kupulolitiazis	Canalolithiasis / cupulolithiasis	Otokoninin kanal içinde serbest yüzmesi ya da kupulaya yapışması.	Aç →
Repozisyon manevrası	Repositioning manoeuvre	Otokoniyi kanaldan utriküle geri taşıyan baş pozisyonları dizisi (Epley, Semont, Gufoni).	Aç →
BPPV	BPPV	Benign paroksismal pozisyonel vertigo; baş pozisyonuyla gelen kısa vertigo atakları.	Aç →
Akut unilateral vestibülopati (AUVP)	Acute unilateral vestibulopathy	Vestibüler nöritin Bárány kriterlerindeki adı.	Aç →
Bilateral vestibülopati	Bilateral vestibulopathy	İki taraflı vestibüler işlev kaybı; karanlıkta dengesizlik ve osilopsi.	Aç →
Presbivestibülopati	Presbyvestibulopathy	Yaşa bağlı, hafif iki taraflı vestibüler kayıp.	Aç →
PPPD	PPPD	Persistan postüral-perseptüel baş dönmesi; işlevsel kronik vestibüler bozukluk.	Aç →
MdDS	MdDS	Mal de débarquement sendromu; pasif hareketten sonra süren sallanma hissi.	Aç →
SSKD	SCDS	Süperior semisirküler kanal dehisansı sendromu.	Aç →
Santral pozisyonel nistagmus	Central positional nystagmus	BPPV’yi taklit eden, serebellum ya da beyin sapı lezyonuna bağlı pozisyonel nistagmus.	Aç →
Statik / dinamik kompanzasyon	Static / dynamic compensation	Hareketsizken tonus farkının ve hareket sırasındaki eksikliğin santral olarak giderilmesi.	Aç →
Adaptasyon / habitüasyon / substitüsyon	Adaptation / habituation / substitution	Vestibüler rehabilitasyonun üç mekanizması: refleksin yeniden ayarlanması, tekrarlanan uyarana yanıtın azalması, başka duyuların devreye girmesi.	Aç →
Vestibüler supresan	Vestibular suppressant	Vertigo ve bulantıyı azaltan ilaç (antihistaminik, benzodiazepin); kısa süreli kullanılır.	Aç →
TiTrATE	TiTrATE	Zamanlama, tetikleyici ve hedefe yönelik muayeneye dayanan tanı yaklaşımı.	Aç →
ICVD	ICVD	Bárány Society’nin Uluslararası Vestibüler Bozukluklar Sınıflaması.¹	Aç →

Glossary

English–Turkish52 termsLast reviewed: October 2026

Neurotology terms used on this site, with their Turkish equivalents and short definitions. Symptom definitions follow the Bárány Society classification of vestibular symptoms,¹ nystagmus and examination terms the Bárány Society classification of vestibular signs.²

How to use

Type in English or Turkish in the box below; the list filters instantly.
The “Open” link opens the page where the term is explained in detail.

Glossary

Term	Turkish	Definition	Page
Vertigo	Vertigo	The sensation of self-motion when no self-motion is occurring, or a distorted sensation of self-motion during an otherwise normal head movement.¹	Open →
Dizziness	Baş dönmesi (dizziness)	The sensation of disturbed or impaired spatial orientation without a false or distorted sense of motion.¹	Open →
Unsteadiness	Dengesizlik	The feeling of being unstable while seated, standing or walking without a particular directional preference.¹	Open →
Oscillopsia	Osilopsi	The false sensation that the visual surroundings are oscillating, often with head movement.¹	Open →
Acute vestibular syndrome	Akut vestibüler sendrom	A single episode of continuous vertigo or dizziness lasting days.¹	Open →
Episodic vestibular syndrome	Epizodik vestibüler sendrom	Recurrent attacks lasting seconds to hours; triggered or spontaneous.¹	Open →
Chronic vestibular syndrome	Kronik vestibüler sendrom	Dizziness, vertigo or unsteadiness lasting months to years.¹	Open →
Nystagmus	Nistagmus	An involuntary rhythmic eye movement, jerk (slow and fast phases) or pendular; named by the direction of the fast phase.²	Open →
Spontaneous nystagmus	Spontan nistagmus	Nystagmus present with the head upright and eyes in the primary position, without provocation.²	Open →
Gaze-evoked nystagmus	Gaze-evoked nistagmus	Nystagmus on eccentric gaze with the fast phase toward the direction of gaze.²	Open →
Downbeat nystagmus	Downbeat nistagmus	Vertical nystagmus with a downward fast phase; suggests cerebellar (flocculus) dysfunction.²	Open →
Upbeat nystagmus	Upbeat nistagmus	Vertical nystagmus with an upward fast phase; in medullary or cerebellar lesions.²	Open →
Geotropic / apogeotropic	Geotropik / apogeotropik	Positional horizontal nystagmus beating toward or away from the ground; defines the type of lateral canal BPPV.²	Open →
Head impulse test (HIT)	Head impulse testi (HIT)	Assessment of the VOR with a rapid, small-amplitude head rotation; a corrective saccade indicates loss.²	Open →
Video head impulse test	vHIT	Head impulse testing with video goggles recording eye and head velocity; gain and saccades.²	Open →
VOR gain	VOR kazancı	The ratio of eye velocity to head velocity; normally close to 1.²	Open →
Overt / covert saccade	Overt / covert sakkad	A corrective saccade starting after the head stops (overt) or during the head movement (covert).²	Open →
Head shaking nystagmus	Head shaking nistagmusu (HSN)	Nystagmus after rapid head shaking for a few seconds; reveals a compensated asymmetry.²	Open →
Skew deviation	Skew deviasyon	Vertical misalignment of the eyes; suggests a central otolith pathway lesion.²	Open →
Ocular tilt reaction	Oküler tilt reaksiyonu	The triad of head tilt, skew deviation and ocular torsion.²	Open →
Subjective visual vertical	Subjektif görsel vertikal (SVV)	Setting a line to vertical in darkness; reflects otolith function.²	Open →
HINTS	HINTS	Combined head impulse, nystagmus and skew test; separates central causes in the acute vestibular syndrome.²	Open →
Smooth pursuit	Smooth pursuit	Following a slowly moving target with the eyes; impairment suggests a central lesion.²	Open →
Velocity storage	Velocity storage	The central mechanism that prolongs the vestibular response beyond the cupular signal.²	Open →
Caloric test	Kalorik test	Testing each lateral canal separately with warm and cool irrigation of the ear canal.	Open →
Canal paresis	Kanal parezisi	Reduced caloric response on one side; calculated with Jongkees’ formula.	Open →
Directional preponderance	Yön üstünlüğü	Predominance of nystagmus beating in one direction on caloric testing.	Open →
VEMP (cVEMP, oVEMP)	VEMP (cVEMP, oVEMP)	Myogenic responses evoked by sound or vibration; cVEMP reflects the saccule, oVEMP the utricle.	Open →
Dynamic visual acuity	Dinamik görme keskinliği	Visual acuity during head movement; falls with VOR loss.	Open →
Romberg test	Romberg testi	Standing with feet together and eyes closed; on foam it emphasises vestibular input.	Open →
Semicircular canals	Semisirküler kanallar	The three canals sensing angular acceleration: lateral, anterior (superior) and posterior.	Open →
Utricle and saccule	Utrikül ve sakkül	The otolith organs sensing linear acceleration and gravity.	Open →
Otoconia	Otokoni	Calcium carbonate crystals on the otolith membrane; when displaced they cause BPPV.	Open →
Cupula	Kupula	The gelatinous structure covering the hair cells in the ampulla.	Open →
Endolymph / perilymph	Endolenf / perilenf	The inner ear fluids inside and around the membranous labyrinth.	Open →
Endolymphatic hydrops	Endolenfatik hidrops	Increased endolymph volume; present in Ménière’s disease but not its sole cause.	Open →
Third window	Üçüncü pencere	An abnormal opening into the inner ear besides the oval and round windows.	Open →
Canalolithiasis / cupulolithiasis	Kanalolitiazis / kupulolitiazis	Otoconia floating freely in the canal or adhering to the cupula.	Open →
Repositioning manoeuvre	Repozisyon manevrası	A sequence of head positions moving otoconia from the canal back to the utricle (Epley, Semont, Gufoni).	Open →
BPPV	BPPV	Benign paroxysmal positional vertigo; brief attacks of vertigo triggered by head position.	Open →
Acute unilateral vestibulopathy	Akut unilateral vestibülopati (AUVP)	The Bárány criteria name for vestibular neuritis.	Open →
Bilateral vestibulopathy	Bilateral vestibülopati	Bilateral loss of vestibular function; imbalance in the dark and oscillopsia.	Open →
Presbyvestibulopathy	Presbivestibülopati	Age-related mild bilateral vestibular loss.	Open →
PPPD	PPPD	Persistent postural-perceptual dizziness; a functional chronic vestibular disorder.	Open →
MdDS	MdDS	Mal de débarquement syndrome; persistent rocking after passive motion.	Open →
SCDS	SSKD	Superior semicircular canal dehiscence syndrome.	Open →
Central positional nystagmus	Santral pozisyonel nistagmus	Positional nystagmus from a cerebellar or brainstem lesion that mimics BPPV.	Open →
Static / dynamic compensation	Statik / dinamik kompanzasyon	Central correction of the resting tone difference and of the deficit during movement.	Open →
Adaptation / habituation / substitution	Adaptasyon / habitüasyon / substitüsyon	The three mechanisms of vestibular rehabilitation: recalibration of the reflex, reduced response to a repeated stimulus, and use of other senses.	Open →
Vestibular suppressant	Vestibüler supresan	A drug reducing vertigo and nausea (antihistamine, benzodiazepine); used briefly.	Open →
TiTrATE	TiTrATE	A diagnostic approach based on timing, triggers and targeted examination.	Open →
ICVD	ICVD	The Bárány Society’s International Classification of Vestibular Disorders.¹	Open →

Terim sözlüğü

Sözlük

Glossary

Glossary

Kaynaklar